رابطه جنسی در بیماران قلبی یکی از دغدغه های بیماران بوده و درگیری با بیماری قلبی میتواند تاثیر قابلتوجهی بر کیفیت زندگی زناشویی داشته باشد. بسیاری از بیماران از کاهش میل جنسی، اضطراب از بروز علائم قلبی هنگام نزدیکی یا ترس از خطر سکته رنج میبرند. با این حال، رابطه جنسی در بیماران قلبی در اغلب موارد، در صورت کنترل بیماری و رعایت توصیههای پزشکی، ایمن و قابل انجام است. پزشکان معمولاً پس از ارزیابی وضعیت جسمی بیمار، راهنماییهایی برای زمان، شدت و شرایط مناسب فعالیت جنسی ارائه میدهند تا ایمنی حفظ شود.
در این باره، مشاوره پزشکی به بیماران قلبی کمک میکند تا نگرش واقعبینانهتری نسبت به توان جسمی و محدودیتهای خود پیدا کنند و از اضطراب ناشی از بیماری قلبی و رابطه زناشویی رهایی یابند. پزشک با بررسی دقیق وضعیت قلب، فشار خون، و عملکرد داروها، توصیههای شخصیسازیشده ارائه میدهد تا رابطه زناشویی بدون خطر انجام شود. در این جلسات، آموزش روشهای آرامسازی، افزایش صمیمیت عاطفی و اصلاح باورهای غلط درباره رابطه جنسی در بیماران قلبی از اهمیت ویژهای برخوردار است. نتیجه چنین مشاورهای، افزایش احساس امنیت، کاهش ترس از حمله قلبی و بهبود کیفیت زندگی زناشویی است.
چه محدودیتهایی برای رابطه جنسی در بیماران قلبی وجود دارد؟
بیماران قلبی باید بدانند که رابطه جنسی نوعی فعالیت فیزیکی است که میتواند فشار قابلتوجهی بر قلب وارد کند. به همین دلیل، در افراد زیر انجام رابطه جنسی توصیه نمیشود:
- افرادی که اخیراً دچار حمله قلبی شدهاند
- افراد درگیر با آنژین صدری ناپایدار
- بروز تنگی نفس در فعالیتهای سبک
- بیماران مبتلا به نارسایی پیشرفته قلب
- مبتلایان به آریتمی قلبی کنترلنشده

همچنین بیماران با فشار خون بسیار بالا یا پایین، یا کسانی که هنوز وضعیت قلبی آنها تثبیت نشده، باید تا تایید پزشک از نزدیکی خودداری کنند. رعایت زمان مناسب، پرهیز از استرس، و انتخاب حالتهای کمفشار از مهمترین راههای کاهش خطر در این بیماران است.
رابطه جنسی در بیماران نارسایی قلبی
در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، شدت بیماری تعیینکننده اصلی مجاز بودن رابطه جنسی است. افرادی که در فعالیتهای روزمره دچار تنگی نفس یا خستگی شدید میشوند، باید تا بهبود نسبی از رابطه پرهیز کنند. پزشک معمولاً پس از کنترل علائم و تنظیم داروها، زمان مناسب را مشخص میکند. استفاده از موقعیتهای بدنی کمتحرک، استراحت کافی پیش از رابطه و پرهیز از گرمای زیاد محیط از نکات مهم است. همچنین، در صورت بروز هرگونه درد قفسه سینه، تنگی نفس یا سرگیجه، باید بلافاصله رابطه متوقف و به پزشک مراجعه شود.
تأثیر شدت بیماری قلبی بر رابطه زناشویی
شدت و پایداری بیماری قلبی مهمترین عامل در تعیین محدودیتهای جنسی است. افرادی که بیماری قلبی خفیفتری دارند (کلاس I یا II) معمولاً میتوانند رابطه جنسی داشته باشند، چون این فعالیت از نظر فشار روی قلب مشابه ورزش سبک تا متوسط است.
اما بیمارانی که در فعالیتهای روزمره دچار تنگینفس یا خستگی میشوند (کلاس III یا IV)، بهتر است تا بهبود وضعیت و تأیید پزشک از رابطه جنسی خودداری کنند. همچنین نوع مشکل قلبی (مثل نارسایی، تنگی دریچه یا آریتمی) هم در میزان ایمنی رابطه جنسی نقش مهمی دارد. Heart failure and sex: Is it safe? – Mayo Clinic
توصیههای پزشکی برای رابطه جنسی در بیماران قلبی
پیش از شروع فعالیت جنسی، بیمار باید توسط متخصص قلب ارزیابی شود تا از ایمنی قلبی اطمینان حاصل گردد. در صورت مجاز بودن، توصیه میشود رابطه در زمانی انجام شود که فرد استراحت کافی دارد. در این زمینه باید به اثر لبنیات بر سلامت قلب، وعدههای غذایی سنگین و چرب یا مصرف الکل نیز توجه شود. استفاده از داروهای تقویت عملکرد جنسی باید با نظر پزشک انجام شود، زیرا برخی از آنها با داروهای قلبی (مثل نیتراتها) تداخل خطرناک دارند. انتخاب وضعیتهای بدنی کمفشار و آرامش ذهنی در حین رابطه جنسی در بیماران قلبی نیز اهمیت زیادی دارد.
چه زمانی رابطه جنسی برای بیماران قلبی خطرناک است؟
در بیمارانی که انواع بیماری قلبی فعال یا ناپایدار دارند، فعالیت جنسی میتواند خطرناک باشد زیرا سبب افزایش ضربان قلب، فشار خون و تقاضای اکسیژن میوکارد میشود. مخصوصاً در روزها یا هفتههای پس از انفارکتوس میوکارد، در آنژین ناپایدار، آریتمیهای کنترلنشده، نارسایی قلبی پیشرفته یا پس از جراحی قلب تا زمانی که وضعیت همودینامیک تثبیت نشده باشد. ارزیابی قلبی، بررسی تداخل دارویی و تعیین توان عملکردی بیمار معیارهای کلیدی برای تصمیمگیری درباره ایمنی ازسرگیری رابطه جنسی در بیماران قلبی هستند. Is Sex Dangerous If You Have Heart Disease? | Johns Hopkins Medicine
آیا رابطه جنسی میتواند باعث سکته قلبی شود؟
رویدادهای حاد قلبی (مثل سکته قلبی) ممکن است در حین یا بلافاصله بعد از رابطه جنسی رخ دهند، اما بسیار نادرند. تحقیقات نشان دادهاند که رابطه جنسی فقط یکی از عوامل محرک موقت است و کمتر از ۱٪ سکتههای قلبی در هنگام مقاربت اتفاق میافتد. در واقع، خطر سکته بعد از رابطه کمی بیشتر از حالت عادی است، اما برای بیشتر افراد سالم یا بیماران قلبی که بیماریشان کنترل شده، این افزایش خطر بسیار کم و قابلچشمپوشی است.
داروهای قلبی و تأثیر آنها بر عملکرد جنسی
داروهای قلبی که برای درمان بیماریهای مختلف قلبی و عروقی مانند فشار خون بالا، نارسایی قلبی، آنژین و سایر اختلالات قلبی تجویز میشوند، میتوانند تأثیرات جانبی مختلفی بر عملکرد جنسی داشته باشند. برخی از این داروها بهویژه در بلندمدت، میتوانند موجب اختلال در میل جنسی، عملکرد نعوظ یا مشکلات دیگر در تعامل جنسی شوند. این تاثیرات جانبی بهویژه در مردان شایعتر است، اما در زنان نیز ممکن است مشکلات بیماری قلبی و رابطه زناشویی رخ دهد.
| علت احتمالی | تأثیرات بر عملکرد جنسی | نوع دارو |
| بتابلوکرها اثرات منفی بر سیستم عصبی سمپاتیک دارند که میتواند منجر به کاهش جریان خون به اندامهای جنسی و اختلال در نعوظ شود. | کاهش میل جنسی، اختلال در نعوظ، کاهش برانگیختگی | بتابلوکرها (مثل آتنولول، متوپرولول) |
| کاهش سطح الکترولیتها (پتاسیم و منیزیم) و کاهش حجم خون ممکن است باعث اختلال در جریان خون و عملکرد نعوظ شود. | کاهش میل جنسی، کاهش عملکرد نعوظ | دیورتیکها (مثل هیدروکلروتیازید) |
| این داروها ممکن است باعث گشاد شدن عروق و تغییرات در جریان خون شوند که در برخی افراد میتواند منجر به اختلال در نعوظ یا کاهش میل جنسی شود. | مشکل در نعوظ، کاهش میل جنسی | مسدودکنندههای کانال کلسیم (مثل آملودیپین، دیلتیازم) |
| مهارکنندههای ACE میتوانند با تأثیر بر سیستم رنین-آنژیوتانسین و تغییرات هورمونی در خون، منجر به کاهش میل جنسی شوند. | کاهش میل جنسی در برخی افراد | مهارکنندههای ACE (مثل انالاپریل، لیزینوپریل) |
| تاثیرات هورمونی و تغییرات در عملکرد عروقی ممکن است باعث اختلال در عملکرد جنسی شوند، اگرچه این داروها معمولاً نسبت به بتابلوکرها تأثیرات کمتری دارند. | کاهش میل جنسی در برخی موارد | آنتاگونیستهای گیرنده آنژیوتانسین II (مثل لوزارتان) |
| آنتیکواگولانتها میتوانند تاثیرات منفی بر سیستم گردش خون داشته باشند، که بهویژه در مردان منجر به مشکلات نعوظ و کاهش جریان خون به اندامهای جنسی میشود. | کاهش میل جنسی، اختلال در نعوظ | آنتیکواگولانتها (مثل وارفارین) |
بهترین زمان از سرگیری رابطه زناشویی بعد از عمل قلب باز چه زمانی است؟
عمل قلب باز یک جراحی پیچیده است که بهمنظور درمان بیماریهای قلبی انجام میشود. پس از این جراحی، بدن نیاز به زمان برای بهبودی و ترمیم دارد. بازگشت به فعالیتهای روزمره، از جمله رابطه زناشویی، نیازمند مراقبت و زمانبندی دقیق است. بسیاری از بیماران ممکن است با نگرانیهایی درباره از سرگیری رابطه جنسی در بیماران قلبی مواجه شوند، اما مشاوره با پزشک معالج برای تعیین زمان مناسب رابطه جنسی در بیماران قلبی بسیار ضروری است. Having sex after a heart attack – what you need to know | Heart | Men’s Health | Women’s Health | UT Southwestern Medical Center (utswmed.org)

در اینجا ۱۰ نکته برای تعیین بهترین زمان از سرگیری رابطه زناشویی پس از عمل قلب باز آورده شده است.
- مشاوره با پزشک معالج: اولین گام، مشاوره با پزشک برای ارزیابی وضعیت جسمی و قلبی است. پزشک میتواند زمان دقیق و شرایط مناسب برای از سرگیری رابطه زناشویی را تعیین کند.
- انتظار برای ترمیم کامل زخمها: پس از عمل قلب باز، زخمهای ناشی از جراحی باید بهطور کامل ترمیم شوند. این فرآیند معمولاً حدود 6-8 هفته طول میکشد.
- ملاحظه وضعیت فیزیکی و قدرت بدن: زمانی که احساس میکنید توانایی انجام فعالیتهای فیزیکی سبک را دارید و از لحاظ جسمی آمادهاید، ممکن است زمان مناسبی برای از سرگیری رابطه جنسی باشد.
- پایین بودن خطر حمله قلبی: فعالیتهای جنسی میتوانند فشار خون و ضربان قلب را افزایش دهند. بنابراین، باید مطمئن شوید که قلب شما در وضعیت پایداری است.
- نبود درد یا ناراحتی: در صورتی که پس از عمل احساس درد یا ناراحتی در قفسه سینه یا نواحی اطراف جراحی دارید، باید از انجام فعالیت جنسی خودداری کنید.
- مراقبت از روحیه و روان: اضطراب و استرس پس از عمل قلب باز میتواند تأثیر زیادی بر روابط جنسی بگذارد. اگر احساس اضطراب یا افسردگی دارید، بهتر است ابتدا بر روی بهبود وضعیت روانی خود تمرکز کنید.
- شروع با فعالیتهای جنسی سبک: پس از گذشت مدت زمانی که پزشک توصیه میکند، میتوانید فعالیتهای جنسی را بهطور تدریجی آغاز کنید و از روشهای کمتحرکتر شروع کنید.
- محدود کردن فعالیتهای پرتنش: در ابتدا بهتر است از انجام فعالیتهای جنسی که نیاز به تلاش زیاد یا شدت بالا دارند، خودداری کنید.
- آگاه بودن از تغییرات جسمی: برخی افراد ممکن است تغییرات جسمی مانند کاهش میل جنسی یا مشکلات نعوظ را تجربه کنند. این تغییرات طبیعی هستند و به مرور زمان بهتر میشوند.
- توجه به وضعیت شریک زندگی: رابطه جنسی بعد از عمل قلب باز نه تنها بر روی شما بلکه بر روی شریک زندگی شما نیز تاثیر دارد. درک و همکاری با شریک زندگی در این زمان از اهمیت ویژهای برخوردار است.
برای حفظ سلامت قلب و روابط زناشویی چه کنیم؟
سلامت قلب و روابط زناشویی دو جنبه حیاتی در زندگی انسان هستند که بهطور مستقیم بر کیفیت زندگی تاثیر میگذارند. برای افرادی که با مشکلات قلبی مواجه هستند، حفظ سلامت قلب و ایجاد تعادل در روابط زناشویی اهمیت ویژهای دارد. از آنجا که بیماریهای قلبی میتوانند تأثیرات جسمی و روانی زیادی بر فرد بگذارند، رعایت برخی اصول در سبک زندگی و توجه به نکات روانشناختی میتواند به بهبود رابطه جنسی و بیماری قلبی کمک کند.
| نکات روانشناختی | توصیههای سبک زندگی |
| مراقبت از وضعیت روانی و عاطفی: مشاوره روانشناختی و درمان اضطراب و افسردگی، حمایت عاطفی از سوی شریک زندگی برای حفظ روابط سالم. | رژیم غذایی سالم: مصرف میوهها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئینهای کمچرب. کاهش مصرف چربیهای اشباع، نمک و شکر. |
| ارتباط باز و صادقانه: گفتوگوی صادقانه درباره احساسات و محدودیتها برای کاهش تنشها و بهبود روابط زناشویی. | فعالیت بدنی منظم: ورزشهای سبک مانند پیادهروی، شنا، یوگا و دوچرخهسواری که به تقویت قلب، کاهش استرس و بهبود روحیه کمک میکنند. |
| کاهش استرس و اضطراب: استفاده از تکنیکهای آرامشبخشی مانند مدیتیشن، یوگا و تنفس عمیق برای کاهش استرس و بهبود روابط. | مراقبت از وزن بدن: حفظ وزن متناسب با شاخص توده بدنی (BMI) برای کاهش فشار خون و حفظ سلامت قلب. |
| تقویت اعتماد به نفس: تقویت خودباوری از طریق حمایت روانشناختی و تعامل مثبت با شریک زندگی. | کنترل فشار خون و قند خون: نظارت منظم بر فشار خون و قند خون برای جلوگیری از بیماریهای قلبی و دیابت. |
مدیریت بیماری قلبی و رابطه زناشویی
مدیریت بیماری قلبی در کنار حفظ کیفیت زندگی بهویژه در زمینه رابطه جنسی، نیازمند توجه ویژه به جنبههای جسمی و روانی است. بیماران قلبی ممکن است پس از درمان یا جراحیهای قلبی با چالشهایی مانند کاهش میل جنسی و محدودیتهای فیزیکی روبهرو شوند. با این حال، از طریق مشاوره روانشناختی و درمانهای پزشکی، میتوان به بهبود بیماری قلبی و رابطه زناشویی کمک کرد.
کلینیک آریتمی تهران با ارائه خدمات تخصصی در زمینه درمان اختلالات قلبی و مشاورههای حرفهای درباره رابطه جنسی در بیماران قلبی، به بیماران کمک میکند تا با مراقبت از سلامت قلب خود، زندگی زناشویی سالم و پایداری داشته باشند. مراقبت صحیح و حمایتهای لازم میتواند به بازگشت به زندگی بهتر و شادتر کمک کند.
سوالات متداول درباره رابطه جنسی در بیماران قلبی
- آیا رابطه زناشویی برای قلب ضرر دارد؟
در اغلب بیماران قلبی که بیماری آنها کنترل شده است، رابطه زناشویی ضرری برای قلب ندارد. رابطه جنسی از نظر فشار واردشده به قلب، معمولاً معادل یک فعالیت بدنی سبک تا متوسط مانند بالا رفتن از دو طبقه پله است. با این حال، در بیماران با بیماری قلبی ناپایدار یا شدید، رابطه جنسی ممکن است خطرناک باشد و باید حتماً با نظر پزشک انجام شود. - آیا داروهای نعوظ برای بیماران قلبی مضر است؟
برخی داروهای درمان اختلال نعوظ میتوانند با داروهای قلبی بهویژه نیتراتها تداخل خطرناک ایجاد کنند و باعث افت شدید فشار خون شوند. بنابراین مصرف هرگونه داروی تقویت عملکرد جنسی در بیماران قلبی باید فقط با تجویز و تأیید پزشک انجام شود و مصرف خودسرانه آنها بههیچوجه توصیه نمیشود. - علت درد قلب بعد از رابطه زناشویی چیست؟
درد قفسه سینه پس از رابطه جنسی میتواند ناشی از افزایش ضربان قلب و فشار خون در حین فعالیت باشد، بهخصوص در افرادی که دچار تنگی عروق کرونر یا آنژین هستند. در صورت بروز درد، تنگی نفس، سرگیجه یا تعریق شدید پس از رابطه، باید فعالیت متوقف شده و بررسی پزشکی انجام شود، زیرا این علائم میتوانند نشانه کمبود خونرسانی به قلب باشند. - تأثیر رابطه زناشویی بر فشار خون چیست؟
رابطه زناشویی میتواند بهطور موقت باعث افزایش ضربان قلب و فشار خون شود، اما این افزایش معمولاً کوتاهمدت و گذراست. در افرادی که فشار خون آنها بهخوبی کنترل شده، این تغییرات خطرناک نیست. اما در بیماران با فشار خون بسیار بالا یا کنترلنشده، رابطه جنسی ممکن است خطرناک باشد و نیاز به تنظیم درمان دارد.
8 دیدگاه دربارهٔ «راهنمای کامل بازگشت به زندگی زناشویی سالم در بیماران قلبی»
آقای دکتر، آیا مصرف قرصهایی مثل سیلدنافیل (ویاگرا) برای کسی که فنر (استنت) توی قلبش گذاشته ممنوعه؟ من شنیدم باعث ایست قلبی میشه.
سوال بسیار مهمی است. مصرف این داروها به تنهایی برای اکثر بیماران استنتگذاری شده منعی ندارد، اما اگر شما داروهای حاوی نیترات (مثل زیرزبانی یا ایزوسورباید) مصرف میکنید، مصرف همزمان آنها با ویاگرا میتواند باعث افت فشار شدید و مرگبار شود. حتماً قبل از مصرف با پزشکتان چک کنید.
سلام آقای دکتر. من ۳ ماهه عمل قلب باز انجام دادم. از نظر جسمی اوکی هستم ولی میترسم و میگم ممکنه حین رابطه فشارم بره بالا و بخیهها آسیب ببینه. واقعاً چقدر احتمال خطر وجود داره؟
سلام بعد از ۸ هفته، جناغ سینه معمولاً جوش خورده است. اگر شما میتوانید بدون تنگی نفس دو طبقه پله را بالا بروید، یعنی قلبتان توان تحمل استرس فیزیکی رابطه را دارد. فقط در ابتدا از وضعیت هایی استفاده کنید که فشار کمتری روی سینه وارد میکنند.
دکتر جان، من تپش قلب (PVC) دارم. موقع نزدیکی حس میکنم قلبم توی دهنمه و خیلی میترسم. آیا تپش قلب حین رابطه نشانه خطر سکته است؟
سلام وقت بخیر، افزایش ضربان قلب حین رابطه جنسی تا مرز ۱۲۰ تا ۱۳۰ بار در دقیقه طبیعی است. اما اگر تپش قلب شما با سرگیجه، سیاهی رفتن چشم یا درد شدید سینه همراه است، باید رابطه را متوقف کنید. استفاده از تکنیکهای آرامسازی قبل از رابطه بسیار به شما کمک میکند.
من از وقتی داروهای فشار خون (آملودیپین) مصرف میکنم، میل جنسیام خیلی کم شده. آیا راهی هست که بدون قطع دارو، این مشکل حل بشه؟
سلام برخی داروهای فشار خون متأسفانه این عارضه را دارند. اما هرگز دارو را خودسرانه قطع نکنید چون خطر سکته وجود دارد. پزشک شما میتواند دوز دارو را تغییر دهد یا داروی دیگری از خانواده ACE-inhibitors جایگزین کند که عوارض جنسی کمتری دارند.