تست ورزش قلب چیست و چه کاربردی دارد؟

تست ورزش قلب چیست و چه کاربردی دارد؟

تست ورزش یا تست استرس (Stress Test) یکی از اصلی‌ترین ابزارها در تشخیص بیماری‌های قلبی نظیر آریتمی (Arrhythmia) است. انجام این تست توسط یک پزشک متخصص قلب و عروق باید تجویز شده و توسط یک تکنسین ماهر انجام گیرد.

تست ورزش قلب
تست ورزش قلب

تست ورزش به پزشک کمک می کند تا دامنه توانایی های قلب بیمار را ارزیابی نماید. در واقع، برای اینکه کیفیت عملکرد قلب فرد به بهترین شکل ممکن بررسی گردد، لازم است ضربان قلب چه برای حالت استراحت و چه در هنگام فعالیت های سنگین تر در نظر گرفته شود. به همین دلیل، طی یک شبیه سازی که اصطلاحا تست ورزش قلب نامیده می شود، تعداد ضربان قلب فرد در حالت ورزش کردن و فعالیت شدید اندازه گیری خواهد شد.

در این مقاله قصد داریم به شرح جزییات تست ورزش برای قلب پرداخته و ضرورت و نحوه انجام آن را بررسی کنیم.

 

تست ورزش قلب چیست؟

تنگی نفس و احساس درد در ناحیه قفسه سینه ممکن است ناشی از بروز بیماری های قلب نظیر بیماری های عروق قلب، ماهیچه یا آریتمی‌های قلبی (Cardiac Arrhythmia) در شخص باشد. از این رو بهتر است در صورت مشاهده این گونه حالت‌ها، فرد به یک پزشک متخصص قلب و عروق معتبر مراجعه نماید تا بررسی‌های لازم انجام گیرد و در صورت نیاز یک برنامه درمانی تنظیم شود.

به منظور تشخیص دقیق بهتر است عملکرد قلب هم در حالت استراحت و هم در حالت فعالیت های شدید بررسی گردد. زیرا بسیاری از آریتمی‌های قلبی در شرایطی که فرد تحرک بیشتری دارد، شدیدتر می‌شوند.

تست ورزش برای قلب .jpg
تست ورزش برای قلب .jpg

تست ورزش قلب به همین دلیل طراحی شده است. طی این تست، فرد بر روی یک تردمیل شروع به ورزش می‌کند و به این ترتیب، شدت ضربان قلب خود را بالا می‌برد. در این حین، پزشک بر اساس آنچه از نتایج تست ورزش به دست می‌آید متوجه خواهد شد که آیا بیماری عروق کرونر و یا آریتمی قلبی وجود دارد یا باید به دنبال دلایل دیگری باشد.

البته گاهی ممکن است به جای استفاده از ابزار ورزشی، پزشک از داروهایی استفاده کند که همانند ورزش، قلب بیمار را تحریک کرده و شدت ضربان را بالاتر می‌برد. آنچه مهم است اندازه‌گیری ریتم قلب، فشار خون و تنفس فرد بیمار خواهد بود که باید در حین فرایند تست ورزش قلب به طور دقیق اندازه‌گیری شود.

فرایند تست ورزش قلب چگونه انجام می‌شود؟

تست ورزش یا تست استرس شامل راه رفتن روی یک تردمیل می‌شود که در ایران معمول‌ترین روش به حساب می‌آید. تردمیل دارای شیب قابل تنظیم است که باید در حین راه رفتن تغییر کرده و به تدریج افزایش پیدا کند. وضعیت فشار خون و ضربان قلب بیمار باید در حال ورزش کردن به طور مرتب بررسی شود تا هرگونه اشکال و نارسایی به خوبی ثبت گردد. در همین حین، ثبت نوار قلب باعث می‌شود تا فعالیت الکتریکی و سیگنال دهی قلب نیز قابل بررسی باشد.

فرایند تست ورزش قلب
فرایند تست ورزش قلب

بر همین اساس، تکنسین تست ورزش قلب، الکترودهای چسبنده را روی پاها، بازوها و سینه بیمار قرار می‌دهد. این سنسورها از طریق سیم های متصل به رایانه، کلیه علائم را به دستگاه فرستاده و رایانه آن‌ها را ثبت می‌کند. فشار خون بیمار نیز از طریق ابزاری که روی بازو قرار می‌گیرد، قابل اندازه‌گیری خواهد بود. همچنین، برای بررسی وضعیت تنفس بیمار و احتمال بروز تنگی نفس، ممکن است پرستار یا تکنسین از او بخواهد که در حین ورزش در یک لوله آزمایش تنفس کند. طول بازه زمانی که شخص باید روی تردمیل راه برود حدود دوازده دقیقه است که برای افراد مختلف می تواند متغیر باشد.

این امکان وجود دارد که به جای انجام ورزش، از نوعی دارو برای تحریک و افزایش ضربان قلب استفاده شود. البته این روش در همه افراد استفاده نمی‌شود و تنها برای بیمارانی است که توانایی راه رفتن نداشته باشند.

این که همراه با تست ورزش برای قلب چه نوع ابزار تصویربرداری تشخیصی به کار رود، به نظر پزشک متخصص قلب و عروق بستگی دارد. با این حال، برخی موارد عمدتا در اغلب تست‌های ورزش به کار می‌روند. برای مثال، گاهی تکنسین تست ورزش از دستگاه سونوگرافی استفاده می‌کند که به آن استرس اکو (Stress Echo) می‌گویند.

همچنین، روش دیگر تصویربرداری ضمن تست ورزش قلب، MRI است که به آن Stress MRI هم گفته می‌شود. اسکن هسته‌ای که با نام اسکن هسته‌ای استرس (Nuclear Stress Scan ) هم شناخته می‌شود، به عنوان یک روش دیگر تصویربرداری در برخی موارد قابل انجام خواهد بود.

نکته‌ای که باید به آن توجه کرد هدف از انجام تست ورزش قلب به همراه تصویربرداری است که در اصل، افزایش فعالیت قلب و بررسی دقیق فشارخون، ضربان قلب و تحریک عملکرد آن خواهد بود.

انجام تست ورزش قلب به چه دلایلی تجویز می‌شود؟

بیماری‌های قلبی عمدتا به دلایل مختلفی نظیر مسائل ژنتیکی، استرس و فشارهای عصبی به وجود می‌آیند. برای افرادی که در شرایط استرس زا قرار می‌گیرند و یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارند، بروز احساس تنگی نفس و یا درد و فشار در ناحیه قفسه سینه می‌تواند احتمال ابتلا به نارسایی های قلبی را بالا ببرد. به همین دلیل، بهتر است این گونه افراد در صورت مشاهده نشانه‌های یاد شده، به یک متخصص قلب و عروق مراجعه نمایند.

تست ورزش
تست ورزش

پزشک متخصص در چنین شرایطی بعد از انجام معاینات فیزیکی، لازم می‌داند که جهت بررسی دقیق‌تر و تشخیص بهتر، انجام برخی از آزمایش‌های تشخیصی نظیر گرفتن نوار قلب و تست ورزش برای قلب را تجویز نماید.

به طور کلی، افرادی که در هنگام انجام فعالیت های روزانه دچار درد در ناحیه قفسه سینه می‌شوند و یا گاهی بی‌دلیل دچار تنگی نفس می‌گردند، مشکوک به بیماری عروق کرونر (CAD) خواهند بود. این مساله به طور خاص برای افرادی که سن بالا دارند و یا به اضافه وزن و کلسترول بالا دچار هستند، از اهمیت بسیار بالاتری برخوردار خواهد بود. چون وجود نشانه‌های یاد شده در این گونه افراد به شدت بر وجود بیماری عروق کرونر تاکید می‌کند. از این رو، برای اطمینان بیشتر پزشک تست ورزش برای قلب را تجویز می‌کند تا در صورت غیرطبیعی بودن نتیجه آن، برنامه درمانی را تنظیم نماید.

گاهی ممکن است پس از انجام تست ورزش قلب، نیاز به انجام آزمایش‌های بیشتری باشد. در اصل، باید به یک نکته در زمینه تست ورزش دقت نمود و آن هم میزان اعتبار آن است. یعنی در برخی از افراد با وجود بیماری عروق کرونر ممکن است نتیجه تست ورزش حالت عادی را نشان دهد. البته عکس این قضیه هم امکان پذیر بوده و گاه به اشتباه وجود بیماری CAD را نشان می‌دهد. بنابراین، نتیجه تست ورزش برای قلب به طور صد درصد دقیق نبوده و یک پزشک مجرب انجام برخی آزمایش های تکمیلی را توصیه می‌کند تا دقیق‌ترین تشخیص را به بیمار خود ارائه دهد.

نتیجه تست ورزش
نتیجه تست ورزش

همچنین در وبلاگ کلینیک آریتمی توانیر بخوانید:

روش‌های تشخیص آریتمی قلبی و ثبت آن

باطری قلب چیست و چگونه کار می‌کند؟

سنکوپ چیست و راه‌های تشخیص آن چیست؟

تشخیص بیماری قلبی با استفاده از اکو

تزریق واکسن کرونا در افراد مبتلا به بیماری های قلبی

برخی دیگر از مواردی که انجام تست ورزش قلب را ضروری می‌کنند عبارت‌اند از:

  • تشخیص نامنظمی ضربان قلب (آریتمی قلبی)
  • راهنمایی در زمینه درمان اختلالات قلبی
  • تعیین بهترین زمان برای انجام جراحی‌هایی نظیر پیوند قلب یا تعویض دریچه

آیا احتمال بروز آریتمی در حین انجام تست ورزش قلب وجود دارد؟

در بسیاری از موارد ممکن است فرد در حین انجام تست ورزش قلب به آریتمی دچار شود. یعنی ضربان قلب او نامنظم و بیش از حد معمول باشد. باید گفت نیازی به نگرانی نیست و این حالت به طور مقطعی رخ می‌دهد. آریتمی ناشی از تست ورزش برای قلب عمدتا پس از اتمام فرایند تست ورزش برطرف خواهد شد.

معمولا بعد از تمام شدن برنامه تست ورزش قلب، برای مدتی ثابت می‌مانید و یا حتی بر روی یک تخت دراز می‌کشید تا کمی آرام بگیرید. البته این مساله به نتیجه تست شما هم بستگی خواهد داشت و در صورت لزوم شاید لازم باشد مدت زمان بیشتری را در این حالت باقی بمانید.

در مواردی که آریتمی ایجاد شده ناشی از نارسایی های قلبی باشد و یا در اثر بیماری عروق کرونر بروز کند، متخصص قلب و عروق ممکن است انجام آنژیوگرافی کرونر را هم تجویز نماید.

انجام فرایند تست ورزش قلب تا چه زمانی ادامه پیدا می‌کند؟

در یک مرکز معتبر برای انجام تست ورزش، تکنسین و پرستار به خوبی به وضعیت بیمار تحت آزمایش مسلط است. همچنین، پیش از آن که تست ورزش قلب را آغاز کند، توصیه‌های لازم را ارائه خواهد داد. با این حال، ممکن است شرایط بیمار به گونه‌ای باشد که برخی مشکلات در حین تست ورزش ایجاد شده و مانع از ادامه فرایند شود. مهم‌ترین موارد احتمالی عبارت اند از:

  • احساس درد متوسط ​​یا شدید در ناحیه قفسه سینه
  • احساس تنگی نفس شدید
  • کاهش یا افزایش فشار خون به طور غیرطبیعی
  • ضربان نامتعادل و غیرطبیعی قلب
  • بروز احساس سرگیجه و خستگی مفرط
  • مشاهده تغییرات غیرعادی در نوار قلب بیمار

انتخاب بهترین کلینیک قلب برای انجام تست ورزش قلب در تهران

کلینیک آریتمی توانیر، در حال حاضر یکی از شناخته شده‌ترین مراکز تخصصی در زمینه درمان بیماری های قلب و عروق در تهران به حساب می‌آید. وجود پزشکانی حاذق و معتبر در این کلینیک باعث شده تا تیمی قوی شکل گرفته و افراد بتوانند با اطمینان خاطر برای بهبود مشکلات مرتبط با قلب، به این مرکز مراجعه نمایند.

کلینیک آریتمی
کلینیک آریتمی

با توجه به اینکه در این مرکز انجام تست ورزش قلب زیر نظر تکنسین‌های ماهر و آموزش دیده انجام می‌شود، لذا توصیه ما برای دریافت دقیق‌ترین نتیجه از تست قلب، مراجعه به این مرکز تخصصی قلب و عروق در تهران است.

منابع

 

 

اشتراک گذاری در facebook
Facebook
اشتراک گذاری در twitter
Twitter
اشتراک گذاری در pinterest
Pinterest
اشتراک گذاری در linkedin
LinkedIn

مقالات مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *