تست تیلت چیست و چرا انجام میشود؟

تست تیلت که از آن به عنوان تست سنکوپ قلب هم یاد می‌شود، نوعی آزمایش است که برای تشخیص سنکوپ و بیماری پاتس به کار می‌رود. اگر نتیجه این تست مثبت باشد، بیمار باید تحت درمان قرار گیرد تا از خطرات جدی در امان بماند. این تست در تشخیص بیماری‌های گفته شده بسیار موثر است. در این مقاله قصد داریم تست تیلت و دلیل و روش انجام آن را بررسی کنیم.

تست تیلت
فهرست مطالب مقاله

تست تیلت یا تست تخت شیبدار چیست؟

همانطور که گفتیم تست تخت شیب (Tillt table test) تستی است که برای تشخیص انواع خاصی از سنکوپ و نیز بیماری پاتس استفاده می‌شود. دلیل این نامگذاری هم انجام شدن این تست روی تخت است. در این آزمایش زاویه تخت در حالتی که فرد دراز کشیده است، به حالت عمودی در می‌آید. بعد از آن میزان خون رسیده به مغز و قلب بررسی می‌شود.

سنکوپ چیست؟

 سنکوپ بیماری است که در آن به دلیلی برای چند لحظه کوتاه خون به مغز نمی‌رسد. بنابراین، علیرغم اینکه خود مغز سالم است، سلول‌های مغزی هوشیاری و عملکرد خود را از دست می‌دهند. عدم هوشیاری و توقف عملکرد مغز مشکلات مختلفی را ایجاد می‌کند. به عنوان مثال اگر فرد در حالت ایستاده یا نشسته باشد، سقوط می‌کند و اگر هم خواب باشد، برای چند لحظه چیزی متوجه نمی‌شود. تست تیلت کمک می‌کند سنکوپ سریع‌تر تشخیص داده شود و با انجام اقدامات لازم، بیمار از عوارض آن نجات پیدا کند.

در برخی موارد نیز بیماران دچار حالتی نزدیک به سنکوپ (near syncopy) می‌شوند. در این حالت هوشیاری به صورت کامل از دست نمی‌رود ولی فرد تعادل خود را از دست می‌دهد، چشم‌هایش سیاهی می‌رود، رنگ پریدگی دارد و عرق سرد می‌‌کند. چنانچه در این حالت فرد سریعا خود را کنترل نکند به زمین می‌افتد و ممکن است پس از آن هوشیاری خود را از دست بدهد.

علل ایجاد سنکوپ

عوامل مختلفی می‌توانند باعث ایجاد این بیماری شوند. برخی از علت‌های سنکوپ عبارتند از؛

  • بیماری‌های بسیار خطرناک مانند آریتمی قلبی گرفته
  • سکته قلبی که در آن قسمتی از عضله قلب آسیب می‌بیند.
  • فیبروز و اسکار که می‌تواند باعث آریتمی کرونر شود. فیبروز می‌تواند آریتمی خیلی خطرناک‌تری را ایجاد کند و حتی می‌تواند منجر به مرگ شود.
  • سنکوپ یکی از مهم‌ترین علائم آریتمی قلبی است. به همین دلیل تست تیلت از این جهت نیز اهمیت بسیاری دارد.

علاوه بر موارد بالا، علت‌های مختلف دیگری چون مصرف دارو و حتی بیماری‌های قلبی وخیم می‌توانند باعث علت سنکوپ باشند. مثلا ممکن است بیماران مسنی که قرص پروستات مصرف می‌کنند، دچار افت فشار و در نتیجه سنکوپ شوند. بنابراین محدوده وسیعی از بیماری‌ها می‌توانند باعث ایجاد سنکوپ شوند.

اصولا سنکوپ یک علامت بسیار مهم و هشدار دهنده است. ترسی که در اطرافیان فرد بیمار موقع بروز سنکوپ ایجاد می‌شود، ترس واقعا به جایی است. به همین دلیل انجام تست تیلت در تشخیص این بیماری اهمیت زیادی دارد.

سنکوپ خوش خیم

در بسیاری از مواقع، سنکوپ‌های خوش خیم هستند که در اصطلاح عامیانه آن‌ها را با نام غش کردن (common faint) می‌شناسیم. به این مشکل سنکوپ رفلکسی نیز گفته می‌شود. دلیل آن تحریک سیستم عصبی واگ در بیمار است. عامل تحریک کننده می‌تواند درد، دیدن خون یا صحنه ترسناک یا وحشت بسیار زیاد باشد. تحریک سیستم واگ باعث می‌شود ضربان قلب برای لحظه کوتاهی افت کند، خون به مغز نرسد و فرد سنکوپ کند.

اما، در برخی افراد بیماری سنکوپ تکرار شونده است. یعنی فرد بدون سابقه بیماری قلبی به طور مکرر دچار حملات تحریک واگ و سنکوپ می‌شود. تست تیلت در این گروه از بیماران هم برای تشخیص بیماری‌های احتمالی بسیار مفید است.

تست تیلت چگونه انجام می‌شود؟

برای انجام تست تیلت ابتدا بیمار به صورت افقی روی تخت مجهز به کمربند و تجهیزات ایمنی دراز می‌کشد. سپس پزشک فشار خون، ضربان قلب و غیره را چک می‌کند. بعد حدود ۵ دقیقه منتظر می‌ماند تا همه این شرایط حالت طبیعی به خود گیرد. سپس پزشک تخت را در حالت زاویه ۷۰ درجه قرار می‌دهد و بیمار را تحت نظر می‌گیرد تا ببیند در این تغییر زاویه چه اتفاقی می‌افتد.

می‌توان گفت تست تیلت برای شبیه‌سازی سنکوپ وازوواگال کاربرد دارد. این تست به پزشک کمک می‌کند که تشخیص دهد آیا سنکوپ از نوع وازوواگال است یا نه. البته بدیهی است که این تست محدودیت‌های خاص خودرا دارد. برای گرفتن نتیجه‌ای بهتر از تست تخت شیب، پزشکان گاهی از قرص‌های زیرزبانی استفاده می‌کنند.

معمولا هنگام تغییر زاویه، خون به سیاهرگ‌ها می‌رود و در پاها جمع می‌شود. به همین دلیل حجم خون در گردش مقداری کاهش پیدا می‌کند. کاهش حجم خون در گردش برای یک فرد سالم مشکلی ایجاد نمی‌کند. ولی در فردی که به سنکوپ گازوواگال مبتلا است، تجمع خون در سیاهرگ‌های اندام تحتانی مانعی برای بازگشت خون کاعش یافته به قلب ایجاد می‌کند. بنابراین انقباضات قلب از حد معمولی بیشتر می‌شود. انقباضات قوی باعث تحریک واگ شده و تحریک واگ منجر به کاهش فشار و ضربان قلب و در نتیجه سنکوپ خواهد شد.

تست تیلت برای تشخیص بیماری پاتس

بیماری پاتس زمانی مشکل ایجاد می‌کند که بیمار قصد دارد از حالت خوابیده به نشسته یا از حالت نشسته به ایستاده در آید. پاتس باعث می‌شود در این موقع ضربان قلب برای چند دقیقه افزایش اضافه پیدا ‌کند و به طور میانگین روی ۸۰ قرار می‌گیرد. یعنی به جای ۵ پالس افزایش، حدودا ۳۰ پالس افزایش دارد. حتی ممکن است ضربان قلب بیمار از ۶۰ به ۱۱۰ یا ۱۲۰ برسد. در این شرایط نیز مانند سنکوپ، فشار خون برای چند دقیقه کاهش پیدا می‌کند و باعث اختلال خفیف در خون‌رسانی به مغز می‌شود.

البته اختلال در خونرسانی به اندازه‌ای نیست که هوشیاری فرد از بین برود. ولی دچار سرگیجه و تپش قلب می‌شود و حتی ممکن است برای مدتی احساس منگی داشته باشد. این بیماری هم درمان‌های خاص خود را دارد و تشخیص آن با تست تیلت انجام می‌شود.

خطرات تست تیلت چیست؟

تست تیلت معمولا یک تست شبیه سازی شده‌ی بی‌خطر است، اما ممکن است بیمار پس از انجام آن دچار علائمی که در ادامه بیان کرده‌ایم شود.

  • ضعف و بی حالی
  • حالت تهوع 
  • احساس نیاز به استراحت و دراز کشیدن

البته این عوارض موقتی هستند و پس از گذشت چند دقیقه یا نهایتا چند ساعت برطرف خواهند شد. بیمار بعد از انجام تست تیلت چند ساعت تحت نظر خواهد بود تا پزشک از سلامتی او اطمینان حاصل کند. اگر پاسخ مثبت باشد، داروهای مورد نیاز تجویز و روند درمان‌های ضروری آغاز می‌شود.

علاوه بر موارد بالا، علت‌های مختلف دیگری چون مصرف دارو و حتی بیماری‌های قلبی وخیم می‌توانند باعث علت سنکوپ باشند. مثلا ممکن است بیماران مسنی که قرص پروستات مصرف می‌کنند، دچار افت فشار و در نتیجه سنکوپ شوند. بنابراین محدوده وسیعی از بیماری‌ها می‌توانند باعث ایجاد سنکوپ شوند.

اصولا سنکوپ یک علامت بسیار مهم و هشدار دهنده است. ترسی که در اطرافیان فرد بیمار موقع بروز سنکوپ ایجاد می‌شود، ترس واقعا به جایی است. به همین دلیل انجام تست تیلت در تشخیص این بیماری اهمیت زیادی دارد.

جمع بندی

 تست تیلت یک روش تشخیصی است که می‌تواند در تشخیص اختلالات خونرسانی به مغز به پزشک کمک کند. این تست باید تحت نظر متخصصین با تجربه انجام شود تا در حین آن، بیمار آسیبی نبیند. در واقع در این تست پزشک به صورت کنترل شده، شرایطی شبیه به سنکوپ و پاتس ایجاد می‌کند تا عملکرد قلب بیمار را بسنجد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *