انواع آریتمی دهلیزی

آریتمی دهلیزی

محتوا پنهان

آریتمی قلبی (Cardiac Arrhythmia) یا نامنظمی ضربان قلب، یکی از مشکلات رایجی است که به صورت دائمی یا موقت، برای افراد مختلف به وجود می آید. میزان پایداری این حالت در شخص، به عامل به وجود آورنده آن بستگی دارد که می تواند ژنتیکی یا محیطی باشد. آریتمی دهلیزی یکی از انواع مهم آریتمی های قلبی به حساب می آید که به حفره های فوقانی قلب یعنی دهلیزها مربوط می شود.

برای افرادی که به نارسایی ها و اختلالات قلبی، تنگی عروق کرونر و مشکلات دریچه ای قلب دچار هستند، آریتمی های دهلیزی شدت بیماری را بیشتر خواهد کرد. بنابراین بهتر است در صورت مشاهده نشانه های مربوط به آن، در اسرع وقت برای تشخیص و درمان آریتمی دهلیزی اقدام نمود تا از مشکلات بعدی جلوگیری شود.

انواع آریتمی دهلیزی

آریتمی دهلیزی چیست و چگونه شکل می گیرد؟

گره سینوسی (Sinoatrial node) مجموعه ای از سلول های تجمع یافته در دهلیز راست قلب هستند که برای شروع هر ضربان، سیگنال های الکتریکی را به دهلیز راست فرستاده و منجر به انقباض آن خواهند شد. گاهی ممکن است به دلایل مختلف در ارسال این سیگنال های الکتریکی اختلال ایجاد شده و سرعت آن ها زیاد یا کم بشود که در نهایت منجر به بروز آریتمی می گردد.

در واقع، با سریع تر شدن تولید پالس های الکتریکی که منشا ضربان قلب هستند، احساس تپش قلب در فرد ایجاد می شود. از طرفی، این نوع بی نظمی ضربان قلب، در اثر تسریع پالس ها در دهلیز ایجاد می گردد. به همین دلیل، به این نوع آریتمی قلبی، آریتمی دهلیزی می گویند. برای درمان آریتمی دهلیزی، لازم است به یک پزشک متخصص قلب مراجعه کنید تا معاینات و تشخیص اولیه صورت گرفته و در نهایت مسیر درمانی مشخص گردد.

همچنین در وبلاگ کلینیک آریتمی توانیر بخوانید:

تاثیر کافئین بر آریتمی قلبی

آریتمی قلبی چیست و چگونه درمان می شود؟

سیستم کنترل ضربان قلب چگونه کار میکند؟

انواع آریتمی دهلیزی کدام اند؟

وقتی آریتمی قلبی شکل می گیرد بسته به اینکه مشکل به دهلیزهای قلب مرتبط باشد یا به بطن ها، نوع آریتمی و در نتیجه رفتار قلب متفاوت خواهد بود. در ادامه انواع آریتمی قلبی از نوع آریتمی قلبی دهلیزی را معرفی می کنیم.

آریتمی دهلیزی؛ تاکی کاردی فوق بطنی حمله ای (PSVT دوره ای)

در تاکی کاردی فوق بطنی پاروکسیسمال یا PSVT، وجود یک مسیر غیر طبیعی باعث می شود تا ارسال سیگنال ها از سمت گره سینوسی سریع تر شده و در نتیجه ضربان قلب شدت بگیرد. لازم است بدانید که در این نوع آریتمی قلبی دهلیزی، بازه زمانی که شخص دچار آریتمی می شود می تواند از چند دقیقه تا چند ساعت متغیر باشد. همچنین، پاروکسیسمال به معنای آن است که این حالت به صورت مقطعی و به ندرت رخ می دهد.

این نوع آریتمی قلبی، خطر جانی برای فرد ندارد مگر آن که با برخی نارسایی های قلبی زمینه ای همراه شود که در آن صورت ممکن است فرد به آنژین یا احتقان قلب دچار گردد.

افرادی که به PSVT مبتلا می شوند، گاهی تا 250 ضربان در دقیقه را تجربه می کنند که در مقایسه با تعداد طبیعی ضربان (60 تا 100 بار در دقیقه) بسیار سریع است. کنترل و درمان آریتمی دهلیزی PSVT با مراجعه به پزشک و با استفاده از برخی داروها قابل انجام است.

آریتمی دهلیزی؛ فیبریلاسیون دهلیزی (AF)

آریتمی قلبی فیبریلاسیون دهلیزی (Artial Fibrillation)، یکی از شایع ترین انواع آریتمی های قلبی به شمار می آید که در افراد سالخورده بیشتر دیده می شود. این نوع آریتمی در حضور نارسایی های قلبی، فشار خون بالا، مشکلات دریچه ای قلب، دیابت و تنگی عروق قلبی به وجود می آید و عواملی چون پرکاری و یا کم کاری تیروئید احتمال ابتلا به آن را تشدید می کند.

در آریتمی قلبی دهلیزی AF سرعت پالس های الکتریکی به شدت افزایش پیدا کرده و فرد احساس تپش قلب دارد. در واقع، سرعت ضربان قلب به قدری زیاد می شود که دهلیزها فرصت انقباض کامل پیدا نکرده و خون در دهلیزها باقی می ماند؛ بنابراین، احتمال لخته شدن خون و در نهایت حمله مغزی وجود دارد.

برای تشخیص فیبریلاسیون دهلیزی، به محض احساس تنگی نفس شدید، باید به یک پزشک متخصص قلب و عروق معتبر و مجرب مراجعه کرده و بر اساس معایناتی که او تجویز می کند، از ابتلا به این بیماری اطمینان یابید. برای درمان آریتمی دهلیزی AF، معمولا پزشک با تجویز داروهای ضد انعقاد خون از تشکیل لخته جلوگیری می کند.

آریتمی دهلیزی؛ فیبریلاسیون دهلیزی (AF)

از مهم ترین نشانه های ابتلا به آریتمی قلبی دهلیزی AF در افرادی که مشکلات دریچه ای و نارسایی قلبی دارند می توان به سرگیجه و تنگی نفس اشاره کرد که معمولا منجر به حالت آنژین می گردد. بروز فیبریلاسیون دهلیزی در افرادی که به سندرم ولف پارکینسون وایت (WPW) مبتلا هستند نیز می تواند بسیار خطرناک بوده و حتی مرگ فرد را در پی داشته باشد.

آریتمی دهلیزی؛ فلوتر دهلیزی

آریتمی قلبی با نوع فلوتر دهلیزی مربوط به زمانی است که دهلیزها دچار تپش بسیار سریع شوند. سرعت بالای انقباض دهلیزها در این حالت باعث می شود تا بطن ها هم با سرعت غیرعادی تپش داشته باشند و در نهایت ریتم ضربان قلب به طور غیرعادی بالا باشد.

آریتمی دهلیزی فلوتر، باعث می شود تا قلب نتواند به خوبی خون را به تمام نقاط بدن برساند و بنابراین، در رسیدن اکسیژن به ارگان های مختلف بدن اختلال ایجاد می گردد. از سوی دیگر اگر این اختلال ادامه یافته و درمان نشود، عوارضی چون آسیب به عضله قلب، لخته شدن خون و خطر سکته مغزی را در پی خواهد داشت.

تفاوت مهمی که در بین فیبریلاسیون دهلیزی و فلوتر دهلیزی دیده می شود در هماهنگی و یا سرعت ضربان است. در فلوتر دهلیزی هماهنگی موجود بین دهلیزهای قلبی به خوبی ایجاد می شود؛ اما در فیبریلاسیون دهلیزی انقباضات این حفره ها کاملا نامنظم هستند.

آریتمی دهلیزی؛ تاکی کاردی دهلیزی

وقتی در یکی از دهلیزهای قلب (راست یا چپ) نوعی ضربان ساز سریع شکل بگیرد، باید منتظر بروز نوعی آریتمی قلبی دهلیزی باشیم. در این نوع آریتمی قلبی دهلیزی، ضربان ساز ایجاد شده پالس های الکتریکی اضافی به قلب می فرستد و می تواند تعداد ضربان قلب را از حالت طبیعی به بیش از 180 ضربان در دقیقه برساند.

آریتمی دهلیزی؛ تاکی کاردی دهلیزی

تاکی کاردی دهلیزی، در حضور نارسایی های زمینه ای مانند تنگی سرخرگ و یا بیماری های مرتبط با دریچه های قلب، شدت بیماری های قلبی را افزایش می دهد. با این حال، این حالت از آریتمی دهلیزی حتی ممکن است در افراد سالم و یا کودکان نیز به وجود آید.

تشخیص تاکی کاردی دهلیزی باید با معاینات اولیه توسط یک پزشک متخصص قلب و عروق معتبر انجام گیرد. ممکن است بعد از انجام آزمایش های اولیه، پزشک با تجویز داروهای ضد آریتمی به درمان آریتمی دهلیزی اقدام نماید. البته برای اینکه کانون ضربان سازی که کارکرد قلب را دچار اختلال کرده است رفع گردد، بهترین کار سوزاندن کانون آریتمی قلبی دهلیزی از طریق امواج رادیویی است که Radio Frequency Abbilation نام دارد.

آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی یا AF چیست؟

آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی یکی از نارسایی‌های بسیار مهم قلبی است. این بیماری در اثر وجود اختلال در شکل‌گیری و هدایت پالس‌های الکتریکی در دهلیزها به وجود می‌آید. در واقع، وقتی پالس الکتریکی شکل‌گرفته در گره سینوسی به‌درستی به گره دهلیزی-بطنی منتقل نشود، می‌تواند منجر به ایجاد آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی گردد.

در اثر بروز آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی، اختلالاتی در عملکرد قلب به وجود می‌آید که از جمله آن‌ها می‌توان به لخته شدن خون در دهلیزها اشاره کرد. این مسئله می‌تواند بسیار خطرناک بوده و حتی منجر به سکته مغزی گردد؛ بنابراین، درمان آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. مراجعه به یک کلینیک معتبر نظیر کلینیک آریتمی توانیر تهران و مشاوره با پزشکانی مجرب چون دکتر محمود افتخار زاده و دکتر مهرداد میر معصومی می‌تواند به تشخیص و درمان سریع‌تر بیماری‌های قلب و عروق کمک نماید.

آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی یا AF چیست
آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی یا AF چیست

در این مقاله قصد داریم به نحوه شکل‌گیری فیبریلاسیون دهلیزی و اثراتی که بر سلامت فرد می‌گذارد بپردازیم. خواهیم دید که بروز این بیماری در چه صورتی خطرناک است و چگونه باید آن را درمان نمود.

فیبریلاسیون دهلیزی چیست و چگونه ایجاد می‌شود؟

ضربان‌های یک قلب سالم از یک سیستم الکتریکی خاص ناشی می‌گردد که از گره سینوسی شروع می‌شود. گره سینوسی عبارت است از یک نقطه در قلب که از طریق دهلیز هدایت شده و وظیفه هدایت ضربان قلب را بر عهده دارد. سیگنال الکتریکی ایجاد شده در گره سینوسی به یک گره دیگر با نام گره دهلیزی-بطنی منتقل می‌شود و پس از یک توقف بسیار کوچک، به سمت بطن‌ها راهی می‌شود. این جریان الکتریکی، در نهایت منجر به ایجاد انقباض در بطن‌ها و تکمیل ضربان قلب می‌گردد.

فیبریلاسیون دهلیزی چیست و چگونه ایجاد می‌شود
فیبریلاسیون دهلیزی چیست و چگونه ایجاد می‌شود

وقتی در ایجاد پالس‌های الکتریکی و هدایت آن‌ها در دهلیزها اختلالی به وجود آید، نوعی نارسایی و بیماری قلبی شکل می‌گیرد که به آن آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی می‌گویند.

آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی چه تغییراتی در قلب ایجاد می‌کند؟

وقتی شخصی دچار آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی می‌شود، برخی تغییرات در عملکرد قلب وی به وجود می‌آید. این تغییرات گاهی شدید و گاهی خفیف است و می‌تواند سلامت شخص را از هر نظر دچار اختلال کند. در ادامه این تغییرات را بیشتر شرح می‌دهیم.

 

تغییر در ریتم ضربان قلب در اثر آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی

فردی که به آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی دچار می‌شود، از نظر ضربان قلب با فرد سالم فرق دارد. سرعت ضربان‌های قلب برای فرد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی می‌تواند بسیار کند یا تند باشد. در نتیجه این‌گونه افراد دائماً تپش قلب شدید دارند و از این نظر احساس ناراحتی می‌کنند.

تغییر در ریتم ضربان قلب در اثر آریتمی دهلیزی
تغییر در ریتم ضربان قلب در اثر آریتمی دهلیزی

ایجاد ضربان‌های قلبی نامنظم و خیلی تند یا خیلی کند در طولانی مدت می‌تواند منجر به کاهش انقباض‌های بطنی گردد. مسلماً اختلال در انقباض‌های بطنی در نهایت باعث ایجاد نارسایی‌های قلبی شدیدتری می‌شود. به این ترتیب، تغییر در ضربان قلب و ایجاد بی‌نظمی در آن باعث آسیب به قلب و سلامت فرد خواهد شد.

کاهش قدرت انقباضی قلب در اثر آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی

تغییر در ضربان قلب با حذف انقباض دهلیزی همراه است. از این رو، قدرت انقباضی قلب نسبت به حالت طبیعی کاهش چشمگیری پیدا می‌کند. ایجاد اختلال در قدرت انقباضی قلب منجر به کاهش قدرت برون دهی قلب نیز خواهد شد. همین مسئله باعث می‌شود تا فرد در انجام فعالیت‌های روزمره خود با مشکل مواجه گردد. از مهم‌ترین اثراتی که فرد مبتلا به آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی ممکن است آن‌ها را تجربه نماید، عبارت‌اند از:

  • احساس تنگی نفس شدید
  • احساس خستگی زودرس
  • احساس ضعف و بی‌حالی شدید

ایستایی خون در دهلیزها و ایجاد لخته در اثر آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی

آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی عملکرد دهلیزها را دچار اختلال کرده و قدرت انقباضی آن‌ها را از بین می‌برد. در نتیجه جریان خون وارد شده به دهلیزها به‌طور کامل به بیرون از قلب هدایت نمی‌شود. این موضوع باعث راکد ماندن خون در درون دهلیزها و در نهایت لخته شدن آن می‌شود.

لخته‌های به وجود آمده ممکن است به‌طور کامل یا به‌صورت تکه‌ای از جای خود جدا شده و به گردش خون راه پیدا کنند. ازآنجا که گردش خون به همه عروق بدن راه پیدا می‌کنند، بنابراین، در صورت راه‌یابی این لخته‌ها به عروق مغزی، سکته مغزی شکل می‌گیرد که می‌تواند خطر مرگ را نیز در پی داشته باشد.

ایستایی خون در دهلیزها و ایجاد لخته در اثر آریتمی دهلیزی
ایستایی خون در دهلیزها و ایجاد لخته در اثر آریتمی دهلیزی

البته ورود این لخته‌ها به نواحی دیگر بدن نیز می‌تواند اختلالاتی به وجود آورد و مانع از خون‌رسانی صحیح به این نواحی شود. پاها، کلیه‌ها و ریه‌ها از موارد مهمی هستند که می‌توانند مورد حمله این لخته‌ها قرار گیرند. با این حال، مهم‌ترین ناحیه‌ای که می‌تواند از این لخته‌ها تأثیر بگیرد، مغز و بروز سکته مغزی است که عوارض جبران ناپذیری در بر خواهد داشت؛ بنابراین، درمان فیبریلاسیون دهلیزی اهمیت بسیار بالایی دارد و باید در اسرع وقت انجام شود.

آیا همه مبتلایان به آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی، دچار سکته مغزی می‌شوند؟

یکی از سؤالات رایج بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی آن است که خطر بروز سکته مغزی در افراد مبتلا به این بیماری چقدر است. در پاسخ به این سؤال باید گفت که این مسئله کاملاً به وضعیت هر فرد بستگی دارد. در هر حال، وجود لخته ناشی از فیبریلاسیون دهلیزی می‌تواند خطر بروز سکته مغزی را افزایش دهد؛ اما افرادی که دارای شرایط خاص هستند، بیشتر در معرض ابتلا قرار دارند که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی و تنگی دریچه میترال
  • افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی و بیماری دیابت
  • افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی و بیماری فشارخون
  • افراد مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی در سنین خیلی بالا

درمان آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی چگونه انجام می‌گیرد؟

ازآنجا که آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی می‌تواند منجر به ایجاد لخته و خطرات ناشی از آن شود، بنابراین، مصرف دارو برای پیشگیری از لخته شدن خون امری ضروری است. با این حال، یک پزشک متخصص قلب و عروق خوب، پس از معاینات اولیه قلب، وضعیت بیمار را با یک سیستم نمره بندی انطباق می‌دهد. این سیستم نمره بندی به پزشک کمک می‌کند تا درباره تجویز داروی ضد لخته برای بیمار تصمیم صحیحی بگیرد.

درمان آریتمی دهلیزی
درمان آریتمی دهلیزی

در صورتی که پزشک ضمن مقایسه وضعیت بیمار با سیستم نمره بندی به این نتیجه برسد که فرد دچار فیبریلاسیون دهلیزی است و نیاز به داروی ضد لخته دارد، این دارو را تجویز خواهد کرد. لازم به ذکر است که مصرف این داروها باید تا پایان عمر ادامه پیدا کند.

آیا پس از درمان آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی، مصرف داروی ضد لخته قطع می‌شود؟

ممکن است افراد مبتلا به آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی تصور کنند که با درمان بیماری خود نیازی به ادامه مصرف داروهای ضد لخته ندارند؛ اما لازم است یادآور شویم که قلب این افراد در اثر بروز فیبریلاسیون دهلیزی، دچار برخی نارسایی‌های انقباضی و نسج‌های مرده می‌شود. وجود فیبروز و نسج مرده‌ای که در دهلیز وجود دارد می‌تواند خطر بروز لخته را بالا برده و منجر به عوارض بعدی شود.

مصرف داروی ضد لخته خون پس از درمان آریتمی دهلیزی.jpg
مصرف داروی ضد لخته خون پس از درمان آریتمی دهلیزی.jpg

به این ترتیب، در پاسخ به بیمارانی که درباره ادامه مصرف داروی ضد لخته بعد از درمان آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی سؤال می‌پرسند باید گفت که مصرف ضد لخته‌ها تا پایان عمر باید ادامه یابد. هرچند مقدار مصرف این داروها کاملاً به وضعیت بیمار و نظر پزشک متخصص بستگی خواهد داشت.

روش‌های درمانی آریتمی فیبریلاسیون دهلیزی کدام‌اند؟

علاوه بر دارو درمانی و مصرف داروهای ضد لخته در بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی، راه‌های موثرتری نیز وجود دارد. این روش‌ها که اکثراً جدید و بسیار مؤثر هستند، کانون‌های آریتمی در داخل دهلیزها را منهدم می‌سازند. یکی از روش‌های مهم و کاربردی، روش فریز کردن یا یخ‌زدگی است. این روش هم‌اکنون در داخل ایران به‌خوبی انجام شده و یک عمل بسیار مؤثر و مفید به‌حساب می‌آید.

کلینیک قلب آریتمی توانیر؛ یک مرکز مجهز برای درمان بیماران مبتلا به انواع آریتمی‌های قلبی

مراجعه به یک مرکز پزشکی معتبر و یک متخصص قلب و عروق مجرب می‌تواند سرعت تشخیص و درمان بیماری را بالا ببرد. کلینیک آریتمی توانیر تهران، یکی از معتبرترین مراکز پزشکی درزمینهٔ درمان انواع آریتمی‌های قلبی به‌حساب می‌آید. دکتر محمود افتخار زاده و دکتر مهرداد میر معصومی به‌عنوان دو تن از بهترین و معتبرترین پزشکان قلب و عروق تهران، در این مرکز به معاینه و درمان بیماران می‌پردازند. جهت اطلاع از نحوه نوبت‌دهی و یا دریافت اطلاعات تماس کلینیک توانیر، می‌توانید به قسمت تماس با ما در همین وب‌سایت مراجعه نمایید.

 

منابع:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn

مقالات مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.