اثر مصرف الکل بر تپش قلب

اثر مصرف الکل بر قلب، مستقیما و بصورت افزایش ضربان قلب و افزایش فشارخون قابل مشاهده است. با تپش قلب بعد از مصرف الکل، تحریکات الکتریکی قلب شدت یافته و انقباضات مربوط به حفره دهلیز قلب، دچار بی نظمی یا آریتمی خواهد شد. از خطرناک ترین اثرات مصرف الکل بر قلب می توان به حمله قلبی یا سکته های مغزی اشاره کرد.

با این حال مصرف الکل، می تواند اثرات منفی دیگری نیز بر عملکرد قلب بگذارد. الکل می تواند باعث بروز بیماری هایی نظیر دیابت، چاقی و مشکلات تیروئیدی شود؛ هر کدام از این بیماری ها، می تواند در نهایت منجر به مشکلات قلبی غیرقابل جبران شود. در ادامه به نگارش تیم محتوای کلینیک آریتمی تهران، درباره تپش قلب ناشی از مصرف الکل، تاثیر الکل بر سیستم قلب و عروق و مضرات مصرف آن خواهید خواند.

الکل سبب چه عوارضی در سیستم قلب و عروق می‌شود؟

همانطور که گفته شد، مصرف بیش از حد الکل می‌تواند باعث بروز عوارض جدی در دستگاه قلب شود. برخی از بیماری‌ها و علائم اصلی، که به طور مستقیم اثر مصرف الکل بر قلب را نشان می‌دهند عبارت‌اند از:

1. تپش قلب بعد از مصرف الکل؛ یکی از شایع‌ترین علائم، افزایش ضربان قلب و بی‌نظمی ریتمی است که می‌تواند به شکل آریتمی‌های گذرا یا حتی خطرناک بروز کند.
2. کاردیومیوپاتی الکلی (ACM) با مصرف الکل؛ سوءمصرف الکل، منجر به ضعف عضله قلب و کاهش قدرت انقباض آن می‌شود. این وضعیت، به عنوان کاردیومیوپاتی الکلی شناخته می‌شود و می‌تواند منجر به عوارضی جدی نظیر نارسایی قلبی شود. ^{How alcohol affects blood pressure and the heart – HSE.ie}
3. فیبروز و آریتمی‌ قلبی ناشی از الکل؛ سوءمصرف الکل، می‌تواند باعث تغییراتی در ساختار قلب و عروق شود. برخی از این تغییرات، می‌تواند شامل تشکیل بافت نسجی غیرعادی یا فیبروز قلبی، همچنین نارسایی عروقی قلب (بخصوص در حالت‌هایی مانند فیبروز میوکارد) و آریتمی‌ قلبی (در اثر تپش قلب ناشی از مصرف الکل) شود.
4. بالا رفتن فشار خون (HTN) با مصرف الکل؛ بخش عمده اثر مصرف الکل بر قلب، به افزایش فشار خون مربوط می‌شود.
5. افزایش خطر سکته قلبی و مغزی؛ تغییر در فشار خون و ضربان قلب می‌تواند باعث انسداد عروق و بروز سکته شود.
6. افزایش سطح چربی و قند خون؛ مصرف الکل با چاقی، دیابت و بالا رفتن تری‌گلیسیرید همراه است که همه از عوامل خطر بیماری قلبی‌اند.
7. تضعیف سیستم ایمنی و التهاب مزمن؛ این امر می‌تواند زمینه‌ساز بروز بیماری‌های قلبی و عروقی در طولانی‌مدت شود.

از آنجا که مصرف الکل می‌تواند با افزایش فشار خون، آسیب به عضله قلب و اختلالات ریتمی، سلامت قلب را به‌طور جدی تهدید کند، رعایت رژیم غذایی سالم برای حفظ سلامت قلب اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند. اگر به دنبال توصیه‌های تغذیه‌ای برای کاهش چربی خون هستید، پیشنهاد می‌کنیم مطلب «تغذیه بیماران مبتلا به کلسترول بالا» را مطالعه کنید.

فشارخون بالای ناشی از مصرف الکل چه تاثیری بر قلب می‌گذارد؟

الکل فشارخون را بالا میبرد؛ این موضوع تنش مداومی بر قلب وارد می‌کند و باعث می‌شود، قلب برای پمپاژ خون سخت‌تر کار کند. این امر، می‌تواند منجر به عوارض طولانی مدت از جمله موارد زیر شود:

• فشار خون بالای ناشی از مصرف الکل، می‌تواند به پوشش داخلی رگ‌های خونی آسیب برساند و آن‌ها را مستعد تجمع رسوبات چربی (پلاک) کند. با گذشت زمان، این رسوبات می‌توانند شریان‌هایی را که خون‌رسانی به عضله قلب را تأمین می‌کنند، تنگ کرده و منجر به بیماری عروق کرونر شود.
• فشار خون کنترل نشده، به طور قابل توجهی خطر حمله قلبی را افزایش می‌دهد. حمله قلبی ناشی از اثر مصرف الکل بر قلب زمانی رخ می‌دهد، که جریان خون به بخشی از عضله قلب مسدود می‌شود. فشار بر قلب، عضله آن را در برابر چنین انسدادهایی آسیب‌پذیرتر می‌کند.
• بار کاری بیش از حد بر روی قلب، می‌تواند عضله قلب را در طول زمان تضعیف کند و منجر به نارسایی قلبی شود. در نارسایی قلبی، کارایی قلب در پمپاژ خون کمتر می‌شود و در نتیجه علائمی مانند تنگی نفس، خستگی، احتباس مایعات و تپش قلب ناشی از مصرف الکل ایجاد می‌شود.

آیا مصرف الکل در بروز بیماری های قلبی مخفی تاثیر دارد؟

مطابق آخرین تحقیقات انجام شده، بسیاری از بیماری های قلبی که در طی سال ها مخفی مانده اند و مشکلی برای فرد ایجاد نکرده اند، پس از مصرف الکل بروز پیدا کرده اند. بروز بیماری های قلبی ارثی و ژنتیکی و تشدید شدن علائم پس از مصرف الکل، امری قطعی بوده و به همین دلیل در بسیاری از خانواده هایی که مصرف الکل دارند، بیماری های قلبی و عروقی بیشتر دیده می شود.

اثر مصرف الکل بر داروهای قلبی

مصرف الکل می‌تواند بر عملکرد برخی داروها تأثیر منفی بگذارد. در برخی موارد، الکل باعث می‌شود داروها کمتر مؤثر باشند یا عوارض جانبی بیشتری ایجاد کنند، مانند خواب‌آلودگی و گیجی. پس اگر دارویی برای بیماری دیابت یا برای جلوگیری از لخته شدن خون (مثل وارفارین) مصرف می‌کنید، باید با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید. چون الکل می‌تواند نحوه اثرگذاری این داروها را تغییر دهد و باعث بروز مشکلاتی در تنظیم دوز دارو یا افزایش خطر خونریزی شود.

همچنین، مصرف زیاد الکل در طول زمان می‌تواند به کبد آسیب بزند. این موضوع به‌ویژه زمانی اهمیت دارد که فرد دارویی مصرف می‌کند که مستقیماً بر کبد تأثیر می‌گذارد، مانند داروهای کاهنده چربی خون (استاتین‌ها). در این شرایط، نوشیدن بیش از حد توصیه‌شده الکل می‌تواند خطر آسیب کبدی را بیشتر کند. بنابراین، در صورت مصرف داروهای قلبی یا داروهایی که بر کبد تأثیر دارند، بهتر است درباره مصرف الکل با پزشک خود صحبت کنید.

اثر مصرف الکل بر قلب بعد از عمل قلب

همان‌طور که قبلاً گفته شد، بطور عمده اثر مصرف الکل بر قلب، از طریق تغییر فشار خون و بالارفتن ضربان قلب است. بعد از عمل جراحی، پزشک داروهایی را تجویز می‌کند که فشار خون و تپش قلب را کنترل کند. اگر بعد از ترخیص، بیمار الکل مصرف بکند، فشار خون و تپش قلب از کنترل خارج می‌شود که می‌تواند عوارض جدی برای سیستم قلب و عروقی فرد داشته باشد.

همچنین از نظر روحی، بسیاری از افراد پس از عمل جراحی قلب باز، دچار بد خلقی می‌شوند. اثر مصرف الکل بر قلب در این زمان، منجر به شدیدتر شدن این احساسات و باقی ماندن آن‌ها برای مدت طولانی‌تری می‌شود؛ بنابراین، جراحان توصیه می‌کنند بیمار تا حد ممکن از مصرف الکل دور باشند.

اثر مصرف الکل بر قلب در زنان و مردان چه تفاوتی دارد؟

تحقیقات اخیر نشان داده است، که اثر مصرف الکل بر قلب می‌تواند وابسته به جنسیت باشد. سوءمصرف طولانی‌مدت الکل، یکی از علل اصلی بیماری قلبی در مردان و زنان است؛ با این حال، مشخص شده است که مصرف زیاد این ماده اعتیادآور، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی را در زنان بیشتر از مردان افزایش می‌دهد. این تفاوت، ممکن است به تفاوت‌های فیزیکی بین زن و مرد نسبت داده شود. عواملی مانند میزان کمتر آب بدن و اندازه بدن کوچک‌تر در زنان، ممکن است در این تفاوت‌ها نقش داشته باشند؛ هر چند، تحقیقات بیشتری برای درک کامل این مکانیسم‌ها مورد نیاز است.

درمان تپش قلب بعد از مصرف الکل

تپش قلب بعد از مصرف الکل، به‌خصوص در ساعات اولیه، یکی از شایع‌ترین شکایات بیماران است. این حالت معمولاً به‌صورت ضربان سریع، نامنظم یا کوبنده احساس می‌شود. علت اصلی آن تحریک سیستم الکتریکی قلب و تأثیر الکل بر تعادل الکترولیت‌ها و فشار خون است. روش‌های کنترل و رفع تپش قلب بعد از خوردن مشروب و الکل شامل موارد زیر است:

1. قطع مصرف الکل؛ اولین و مهم‌ترین اقدام برای پیشگیری از تکرار این حالت است.
2. استراحت و آرام‌سازی؛ خواب کافی و کاهش استرس می‌تواند شدت علائم را کم کند.
3. نوشیدن آب کافی؛ الکل باعث کم‌آبی بدن می‌شود و این کم‌آبی خود یکی از عوامل تپش قلب است.
4. اصلاح سبک زندگی؛ تغذیه سالم، ورزش سبک و ترک سیگار به کاهش علائم کمک می‌کند.
5. مراجعه به پزشک؛ اگر تپش قلب مکرر یا طولانی‌مدت باشد، نیاز به بررسی تخصصی با نوار قلب (ECG) و آزمایش‌های تکمیلی وجود دارد. در برخی بیماران، داروهای ضد آریتمی یا تنظیم‌کننده فشار خون تجویز می‌شود.

دستیابی به بدنی سالم: قدم‌هایی برای ترک الکل

بهترین راه برای کاهش اثر مصرف الکل بر قلب، ترک آن است. هر چند ترک الکل می‌تواند چالش برانگیز باشد، در اینجا چند نکته وجود دارد که می‌تواند در این باره به شما کمک کند:

• بدانید که چرا می‌خواهید الکل را ترک کنید؛ دلیل شما، می‌تواند سلامتی، صرفه‌جویی در پول یا بهبود رفاه کلی شما باشد. داشتن یک انگیزه واضح باعث می‌شود به برنامه خود پایبند باشید.
• به دنبال حمایت باشید؛ به دوستان و اعضای خانواده خود در مورد هدف خود بگویید و از آن‌ها کمک بخواهید.
• محرک‌های خود را شناسایی کنید و در برابر آن‌ها مقاومت کنید؛ از موقعیت‌ها، رویدادها و افرادی که ممکن است باعث تحریک شما شوند، اجتناب کنید. همچنین ممکن است جایگزین کردن الکل با سایر فعالیت‌های سالم، مانند ورزش یا مطالعه مفید باشد.
• اهداف دست‌یافتنی تعیین کنید و پیشرفت خود را پیگیری کنید؛ اهداف واقع‌بینانه برای کاهش یا ترک الکل تعیین کنید و پیشرفت خود را زیر نظر بگیرید.
• به خود پاداش دهید؛ پیشرفت و دستاوردهای خود را با رفتارهای غیرالکلی مانند یک روز تفریح بیرون از خانه جشن بگیرید.

نشانه‌هایی که نشان می‌دهند مصرف الکل شما زیاد است می‌تواند شامل از دست دادن حافظه، شرمندگی و آسیب، تمایل به نوشیدن الکل بیشتر، یا نگرانی افرادی باشد که به شما نزدیک هستند و نگران میزان نوشیدنی شما هستند. اگر نگران اثر مصرف الکل بر قلب تان هستید، با پزشک عمومی خود مشورت کنید یا با یک مؤسسه آگاهی از مصرف الکل تماس بگیرید.  ^{Alcohol and heart disease: what are the risks? – BHF}

به یاد داشته باشید، که ترک الکل می‌تواند خطر ابتلا به بیماری قلبی را به میزان قابل توجهی کاهش دهد و سلامت کلی شما را بهبود بخشد. اگر در تلاش برای ترک الکل هستید، برای گرفتن مشاوره تردید نکنید.

مروری بر اثر مصرف الکل بر قلب با کلینیک آریتمی تهران

به طور کلی، نتایج مطالعات نشان می‌دهند مصرف مکرر و مستمر الکل در سطوح زیاد می‌تواند باعث افزایش فشار خون، آریتمی‌ها، میوکاردیوپاتی الکلی و افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی گردد. برای متعادل نگه‌داشتن اثر مصرف الکل بر قلب، مهم است که درباره مصرف آن انتخاب‌های آگاهانه‌ای داشته باشیم.

برای افرادی که قبلاً مشکلات قلبی داشته‌اند یا نگرانی‌هایی در مورد تپش قلب ناشی از مصرف الکل دارند، بهتر است راهنمایی شخصی‌سازی شده توسط پزشک دریافت کنند. متخصصان ما در کلینیک آریتمی تهران با سال‌ها فعالیت در این زمینه، می‌توانند بهترین همراه برای شما در این مسیر باشند.