مشکلات مصرف کنندگان داروهای ضد انعقادی در دندانپزشکی

مشکلات مصرف کنندگان داروهای ضد انعقادی در دندانپزشکی

مصرف داروهای ضد انعقادی یا ضد لخته در بیماران قلبی و عروقی یکی از مسائل رایج است. این داروها با رقیق کردن خون از بروز مشکلاتی مانند سکته قلبی پیشگیری به عمل می آورد. با این حال، مصرف این داروها می تواند در درمان های دیگر پزشکی (نظیر انواع جراحی) که فرد به آن ها نیاز پیدا می کند، مشکل ساز باشد. یکی از رایج ترین مسائلی که ممکن است شخص مبتلا به بیماری های قلب و عروق با آن ها روبرو شود، مشکلات دندانپزشکی است.

داروهای ضد انعقاد خون انواع متنوعی دارند که برای پیشگیری از لخته شدن خون، روش های مختلفی را به کار می گیرند. برای مثال، داروهای ضد انعقادی می توانند با مهار عملکرد ویتامین K از لخته شدن خون جلوگیری به عمل آورند. این مساله در درمان بیماری های قلبی و عروقی مهم و راهگشا است. اما در درمان هایی که ممکن است خونریزی به همراه داشته باشند، می تواند خطر آفرین باشد. از این رو، لازم است در درمان های دندانپزشکی و جراحی های مربوط به لثه و دندان نکاتی را رعایت نمود.

در این مقاله خواهیم دید که مصرف کنندگان داروهای ضد انعقادی چه مراقبت هایی را باید در مراجعه به دندانپزشک انجام دهند.

 

چرا باید مصرف داروهای ضد انعقادی را به دندانپزشک اعلام کنیم؟

مصرف داروهای ضد انعقادی خون برای افراد مبتلا به بیماری های قلبی و عروقی و افرادی که سابقه سکته قلبی دارند، امری اجتناب ناپذیر است. با وجود اهمیت این داروها برای پیشگیری از لخته شدن خون، اما مصرف آن ها در برخی موارد می تواند مشکل ساز باشد. برای مثال، افرادی که ناچار به انجام درمان های دندانپزشکی و یا انواع جراحی هستند، لازم است مراقبت هایی را داشته باشند. زیرا عدم انعقاد خون در اثر مصرف داروهای ضد انعقادی باعث خونریزی بیش از حد خواهد شد.

چرا باید مصرف داروهای ضد انعقادی را به دندانپزشک اعلام کنیم؟
چرا باید مصرف داروهای ضد انعقادی را به دندانپزشک اعلام کنیم؟

به این ترتیب، بیماران قلب و عروق در مراجعه به دندانپزشک باید مصرف داروهای ضد انعقاد خون، علت و نوع آن را اعلام کنند. این کار به دندانپزشک کمک می کند تا اقدامات احتیاطی را رعایت کرده و یا زمان انجام درمان را به تعویق اندازد.

انواع داروهای ضد انعقادی کدام اند؟

داروهای ضد انعقادی با هدف پیشگیری از لخته شدن خون و بروز سکته مغزی مصرف می شوند. این داروها انواع مختلفی دارند و بر اساس نحوه عملکردشان تقسیم بندی می شوند. هر یک از این داروها با توجه به نوع مشکل بیمار تجویز می گردند. در ادامه به انواع داروهای ضد انعقادی و نحوه عملکرد آن ها می پردازیم.

انواع داروهای ضد انعقادی برای بیماران قلبی
انواع داروهای ضد انعقادی برای بیماران قلبی

داروهای ضد انعقادی بر اساس مهار ویتامین K

ویتامین K در بدن ما نقش اساسی در ایجاد لخته در محل زخم ها و بسته شدن آن ها دارد. از این رو، مهار عملکرد آن می تواند از لخته شدن خون در رگ ها جلوگیری کند. به این ترتیب، یکی از گروه های اصلی داروهای ضد انعقادی، داروهایی هستند که عملکرد ویتامین K را با اختلال مواجه می سازند. از مهم ترین داروهای ضد انعقاد خون که بر پایه خنثی سازی عملکرد ویتامین K تولید می شوند می توان به وافارین اشاره کرد. این دارو از رایج ترین و مرسوم ترین داروهای ضد انعقاد خون است که در کشور ما برای بیماران تجویز می گردد.

داروهای ضد انعقادی بدون تاثیر بر عملکرد ویتامین K

داروهای ضد انعقادی در گروه دوم، ارتباطی با عملکرد ویتامین K ندارند. در واقع، عملکرد این داروها بر اساس تاثیر مستقیم بر فعالیت فاکتورهای ضد انعقادی خون است و به طور مستقیم بر آن ها اثر خواهند کرد. بنابراین، تداخل دارویی و غذایی این داروها بسیار کمتر بوده و بنابراین، راحت تر می توان از آن ها استفاده نمود. به این گروه از داروهای ضد انعقادی داروهای نواک گفته می شود.

از مهم ترین داروهای ضد انعقادی نواک که در ایران وجود دارند و استفاده از آن ها مرسوم است، می توان به سه مورد اشاره کرد:

  • داروی دابیگاتران
  • داروی ریوا روکسابان (البته ممکن است نام های تجاری متعددی داشته باشد)
  • داروی اپیکسابان

مصرف هر یک از این داروهای ضد انعقادی قواعد خاص خود را دارند. داروی دابیگاتران به شکل کپسول بوده و دو بار در روز باید استفاده شود. مصرف داروی ریوا روکسابان نیز یک بار در روز کافی خواهد بود.

پرمصرف ترین داروهای ضد انعقاد خون نسبت به دو مورد اول، داروی اپیکسابان است. این دارو به صورت قرص تولید شده و فرد بیمار باید تعداد دو عدد در طول روز مصرف نماید. این دارو با نام های تجاری متفاوتی در ایران یافت می شود. با این حال، نسبت به دو داروی دیگر مرسوم تر است.

مصرف کنندگان داروهای ضد انعقادی وافارین برای مراجعه به دندانپزشکی چه باید بکنند؟

مصرف کنندگان داروهای ضد انعقادی برای مراجعه به دندانپزشک باید مراقبت هایی را انجام دهند. داشتن اطلاعات کافی در مورد نوع و علت مصرف هر یک از داروهای ضد انعقاد خون می تواند به تصمیم گیری دندانپزشک برای نحوه برخورد با آن، کمک کننده باشد.

اثر داروهای ضد انعقادی بر درمان های دندانپزشکی
اثر داروهای ضد انعقادی بر درمان های دندانپزشکی

برای مثال، داروی ضد انعقادی وافارین برای افرادی تجویز می شود که دریچه های فلزی دارند. طبق نظر بهترین متخصصان قلب و عروق از جمله دکتر محمود افتخار زاده، قطع دارو در این گونه افراد با هدف انجام درمان های دندانپزشکی امکان پذیر نیست. زیرا قطع داروی وافارین می تواند منجر به ایجاد لخته بر روی دریچه یاد شده گردد. در نتیجه خطرناک است و خطر سکته مغزی را بالا می برد.

مدیریت مصرف داروی ضد انعقادی وافارین برای دندانپزشکی چگونه است؟

در افرادی که داروی وافارین مصرف می کنند، دندانپزشک باید مقدار مصرفی دارو یا همان دوز مصرفی وافارین را کاهش دهد. البته این کم کردن باید به اندازه ای باشد که سطح انعقادی خون در یک سطح قابل قبولی قرار گیرد. به این ترتیب، هم از بروز خطر جلوگیری می شود و هم دندانپزشک می تواند با خونریزی کمتر، درمان های لازم را انجام دهد.

برای بیماران دریچه ای معمولا سطح انعقادی بر اساس عدد inr باید بین 2.5 تا 3.5 باشد. شخصی که تحت درمان دندانپزشکی قرار می گیرد، بهتر است کمترین مقدار سطح انعقادی را داشته باشد. به این ترتیب، دندانپزشک باید مقدار 2.5 را برای بیمار خود در نظر بگیرد. برای افرادی که دریچه مصنوعی نداشته و به دلایل دیگری وافارین استفاده می کند، مقدار kinr را باید در حدود 2 (نه بالاتر) تنظیم نمود.

نحوه مصرف وافارین در درمان های دندانپزشکی
نحوه مصرف وافارین در درمان های دندانپزشکی

به این ترتیب، ریسک خونریزی کاهش پیدا کرده و بدون قطع داروهای ضد انعقادی می توان درمان دندانپزشکی را انجام داد. البته مصرف دارو باید از دو تا سه روز قبل از انجام درمان کاهش پیدا کند تا مقدار inr به حد مطلوب برسد.

دندانپزشکان برای کاهش خونریزی و یا قطع آن باید اقدامات موضعی را انجام دهند. گاهی لازم است زخم ها بخیه زده شوند تا از خونریزی آن ها جلوگیری گردد. همچنین، دندانپزشک ها معمولا از برخی داروها و ژل های ضد انعقادی استفاده می کنند. مصرف این نوع داروها در محل ایجاد زخم (زخم های ناشی از کشیدن دندان و یا جراحی) باعث تشکیل لخته به صورت موضعی خواهد شد. ژل های یاد شده سرعت تشکیل لخته را افزایش داده و در نتیجه خونریزی خیلی زود قطع می گردد.

مصرف کنندگان داروهای ضد انعقادی نواک در مراجعه به دندانپزشک چه باید بکنند؟

داروهای نواک دسته دیگری از داروهای ضد انعقادی هستند که بر فاکتورهای انعقادی خون اثر دارند. بازه اثربخشی این داروها کوتاه تر از وافارین است. با این حال، اگر برای مدت طولانی مثلا 24 یا 48 ساعت قطع شوند می تواند خطر آفرین باشد. به طوری که احتمال ایجاد لخته را بالا برده و ممکن است منجر به ایجاد سکته مغزی گردد. به این ترتیب، حتی در مورد قطع داروهای ضد انعقادی نواک نیز باید باید به نکاتی توجه نمود.

نحوه مصرف داروهای نواک در درمان های دندانپزشکی
نحوه مصرف داروهای نواک در درمان های دندانپزشکی

بر اساس نظر دکتر محمود افتخار زاده، متخصص قلب و عروق و آریتمی های قلبی، اگر درمان دندانپزشکی شامل درمان های ساده نظیر کشیدن دندان باشد، نیازی به قطع دارو نیست. حتی برای افرادی که برای ایمپلنت اقدام می کنند نیز اگر کارهای لازم در طی یک جلسه تمام شود، نیازی به قطع دارو نیست. اگر کشیدن بیش از سه دندان و یا درمان ایمپلنت بیش از سه عدد باشد، یا در مواقعی که فرد نیاز به جراحی های وسیع روی لثه ها داشته باشد، می توان داروی ضد انعقادی نواک را قطع نمود. اما در حالت کلی و برای اقدامات درمانی دندانپزشکی ساده نیازی به این کار نیست.

مدیریت مصرف انواع داروهای ضد انعقادی نواک برای دندانپزشکی چگونه است؟

معمولا درمان های دندانپزشکی را می توان با حذف تنها یک دوز از داروهای ضد انعقادی نواک انجام داد. برای پیشگیری از خونریزی می توان در مواقعی به دندانپزشک مراجعه نمود که حداقل 12 ساعت از مصرف آخرین مرحله گذشته باشد. این مورد درباره داروهای ضد انعقادی که باید یک بار در روز مصرف شوند (مثل ریوا روکسابان) بهتر عملی می گردد. زیرا همان طور که قبلا گفته شد، داروی ریوا روکسابان باید در فاصله یک روز یا 24 ساعت مصرف شود. بنابراین در صورتی که قرار است به دندانپزشک مراجعه کنید بهتر است داروی خود را بین 7 تا 8 شب و یا بعد از شام مصرف کنید. با این شرایط می توانید از 12 ظهر روز بعد، درمان دندانپزشکی خود را شروع کنید. چون با این زمانبندی عملا بین 12 تا 16 ساعت از زمان مصرف آخرین دوز دارو گذشته و در نهایت اثر ضد انعقادی دارو در زمان مراجعه به دندانپزشکی به حداقل می رسد.

برای افرادی که داروی اپیکساوان مصرف می کنند، تعداد دوز مصرفی دو بار در روز است. دوزهای این دارو باید در صبح و شب مصرف شوند که برای حالتی که قرار است دندانپزشکی انجام دهید، یک دوز از آن کافی است. برای مثال، در صورتی که قرار است درمان دندانپزشکی در صبح انجام شود، بیمار دوز صبح را نباید مصرف نماید.

مدیریرت مصرف داروهای نواک در درمان های دندانپزشکی
مدیریرت مصرف داروهای نواک در درمان های دندانپزشکی

چنانچه درمان های دندانپزشکی فرد صبح زود تمام شده باشد، شخص می تواند داروی خود را چند ساعت پس از اتمام درمان مصرف کند؛ البته می توان آن دوز را به کلی فراموش کرد و دوز مربوط به شب را مصرف نمود. به این ترتیب، بدون آن که نیازی به قطع داروهای ضد انعقاد خون باشد، شخص می تواند درمان دندانپزشکی خود را به طور کامل انجام دهد.

دقت داشته باشید که گاهی بر اساس باورهای نادرست، عملکرد داروهای ضد انعقادی نواک مانند داروی وافارین تلقی می شود. به همین دلیل، دندانپزشکان مصرف آن ها را به صورت طولانی مدت قطع کرده و عوارض قطع دارو برای بیمار مشکل آفرین شده است. به طوری که با حذف چند روزه دارو، شخص با بروز سکته مغزی مواجه گردیده است. بنابراین، برای اطمینان بیشتر می توانید با یک متخصص قلب و عروق نظیر دکتر محمود افتخار زاده نیز مشورت داشته باشید.

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn

مقالات مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.