عوارض ابلیشن بسته به نوع آریتمی، محل ابلیشن و شرایط بیمار میتواند متفاوت باشد. وجود عارضه هایی از جمله درد در ناحیه قفسه سینه، تنگی نفس، ضربان قلب بالا و سنگینی دست و پا پس از انجام ابلیشن، به عنوان رایج ترین عوارضی شناخته می شوند که در بیشتر افراد دیده می شود.
عمل ابلیشن قلبی، یکی از کم عارضهترین و بیخطرترین و درعینحال مؤثرترین روشهای درمان آریتمی قلبی به شمار میرود؛ که در اغلب موارد، بیمار عوارض بعد از عمل ندارد و در عرض 12 ساعت پس از جراحی ابلیشن قلب، مرخص میشود.
در طی عمل ابلیشن قلبی با استفاده از انرژیهایی مانند جریان الکتریکی و سرما، بافت هایی که منشأ اختلال آریتمی قلبی هستند، از بین میرود. بااینحال مانند هر عمل جراحی تهاجمی، میتواند عوارضی را در پی داشته باشد که البته بسته به نوع روش و مهارت پزشک، میتواند متفاوت باشد و با انتخاب یک تیم حرفهای و باتجربه، همچون تیم متخصص کلینیک آریتمی توانیر، میتوان از بروز عوارض ابلیشن قلبی جلوگیری کرد.
عوارض ابلیشن قلبی
عوارض ابلیشن معمولاً نادر و خفیف هستند، اما در برخی موارد ممکن است مشکلات جدیتری ایجاد کنند. این روش که برای درمان آریتمیهای قلبی به کار میرود، میتواند با خطراتی مانند عفونت، خونریزی یا عود آریتمی همراه باشد. در ادامه، مهمترین عوارض ابلیشن را بررسی میکنیم.
- عفونت؛ عفونت در محل ورود کاتتر یا درون قلب میتواند رخ دهد و اگر کنترل نشود، میتواند خطرناک باشد. بعد از عمل جراحی محل ورود کاتر باید بهدقت برسی شود تا عفونت رخ ندهد.
- .خونریزی؛ خونریزی در محل ورود کاتتر یا داخل بافت قلبی، بسیار خفیف است و جای نگرانی ندارد. اما در برخی موارد، ممکن است نیاز به تزریق خون یا مداخلات جراحی داشته باشد.
- عوارض وابسته به بیهوشی؛ برخی از بیماران در موارد نادر پس از عمل، ممکن است با عوارضی مانند استفراغ، سرگیجه و درد عضلانی روبهرو شوند. این عوارض عموماً به طور موقت و در مدت کوتاهی پس از عمل رخ میدهند و باتوجهبه نظارت پزشکی، بهبود مییابند. این عوارض جای نگرانی ندارد و برطرف میشود.
- ترومبوز و سکته مغزی؛ در افراد مسنتر، بهویژه آنهایی که فاکتورهای خطر مانند دیابت، فشار خون بالا یا فیبریلاسیون دهلیزی دارند، احتمال تشکیل لخته خون بیشتر است.
- پارگی یا تنگی ورید ریوی؛ این عارضه بیشتر در ابلیشن فیبریلاسیون دهلیزی رخ میدهد و میتواند موجب مشکلات تنفسی شود.
- تامپوناد قلبی؛ سوراخ شدن دیواره قلب در اثر حرارت ابلیشن که میتواند باعث تجمع مایع در اطراف قلب شود.
- عود آریتمی؛ در برخی بیماران، آریتمی پس از مدتی مجدداً بازمیگردد و نیاز به ابلیشن مجدد وجود دارد. Complications of Catheter Ablation of Atrial Fibrillation | Circulation: Arrhythmia and Electrophysiology (ahajournals.org)
شرایط نگهداری بیمار پس از عمل ابلیشن قلب
ابلیشن قلبی، معمولاً 3 تا 6 ساعت به طول میانجامد (اما میتواند بسته به نوع آریتمی که دارید، میتواند متفاوت باشد). پس از اتمام عمل ابلیشن قلبی، بیمار تحت نظارت دقیق پرسنل اتاق عمل و ICU قرار میگیرد تا از بروز عوارض ابلیشن جلوگیری شود. بسته به وضعیت شما، ممکن است همان روز مرخص شوید یا شب را در بیمارستان بمانید.
معمولاً بعد از عمل از بیمار نوار قلب گرفته میشود، تا وضعیت الکتریکی قلب برسی شود. همچنین اندازهگیری فشارخون، ضربان قلب، درجه حرارت، اشباع اکسیژن و وضعیت هوشیاری بیمار انجام میشود. پس از ثابت شدن علائم حیاتی بیمار و اطمینان از عدم بروز عوارض ابلیشن، بیمار از بخش مراقبتهای ویژه مرخص میگردد. برخی افراد پس از ترخیص کمی احساس درد میکنند؛ اما در حالت معمول، این درد نباید بیش از یک هفته طول بکشد.
اکثر افراد میتوانند ظرف چند روز پس از ابلیشن قلبی، به فعالیتهای روزانه خود بازگردند. بایدها و نبایدها جهت پیشگیری از عوارض ابلیشن به شرح زیر است:
- استراحت کافی داشته باشید و از فعالیتهای سنگین جسمی در هفته اول پرهیز کنید.
- برای حدود یک هفته از بلندکردن اجسام سنگین پرهیز کنید.
- از حرکتدادن زیاد ناحیهای که کاتتر از آنجا وارد شده، اجتناب کنید تا زخم بهتر التیام یابد.
- داروها را طبق دستور پزشک مصرف کنید، تا از عفونت و تشکیل لخته خون جلوگیری شود.
- نواحی که کاتتر وارد شده را تمیز و خشک نگه دارید.
- علائمی مثل تب، قرمزی، ترشح یا درد شدید را به پزشک اطلاع دهید.
- از مصرف الکل و دخانیات خودداری کنید.
- حداقل برای یک هفته رانندگی نکنید.
- فعالیت جنسی را برای حداقل 1 هفته به تعویق بیندازید.
- ویزیتهای پیگیری را رعایت کنید تا پزشک بتواند روند بهبودی شما را ارزیابی کند.
راههای درمان عوارض ابلیشن قلب
همانطور که گفته شد عوارضی مانند عفونت، خونریزی، درد و ناراحتی در محل ورود کاتتر از جمله عوارض ابلیشن قلب محسوب میشوند. خوشبختانه این عوارض، عموماً خفیف بوده و تحت نظارت و مراقبتهای پزشکی به راحتی قابلکنترل و درمان هستند.
بیماران پس از عمل ابلیشن، تحت نظارت مستقیم پزشک متخصص و پرستار قرار گرفته و علائم حیاتی آنها به طور مرتب چک میشود. همچنین در صورت بروز عفونت، آنتیبیوتیکهای مناسب تجویز میشود تا عفونت گسترش نیابد. How to prevent, recognize and manage complications of AF ablation? | Revista Portuguesa de Cardiologia (English edition) (revportcardiol.org)
بنابراین با مراقبتهای پزشکی مناسب، این عوارض قابلپیشگیری و درمان بوده و منجر به عواقب جدی نمیشوند. البته باید در نظر گرفت انتخاب تیم حرفه ای و باتجربه نقش بسیار مهمی در پیشگیری و مدیریت عوارض ابلیشن قلبی دارد.
آیا بعد از عمل ابلیشن قلب باید فعالیتهای روزمره خود را محدود کنیم؟
بله پس از ابلیشن قلبی توصیه میشود برای چند هفته اول فعالیتهای روزمره مانند بلندکردن اجسام سنگین، ورزشهای شدید و رانندگی طولانی را محدود کرد تا بدن بتواند به طور کامل بهبود یابد. معمولاً پس از 2 تا 4 هفته با مشورت پزشک، میتوان بهتدریج به فعالیتهای عادی بازگشت. همچنین بهتر است برای 1 هفته پس از ابلیشن قلبی، از رابطه جنسی پرهیز شود.
عوارض ابلیشن قلب در کودکان
اگرچه ابلیشن به طور کلی به عنوان یک روش ایمن و موثر شناخته میشود، اما ممکن است با برخی عوارض همراه باشد، به خصوص در کودکان که سیستم قلبی عروقی آنها هنوز در حال رشد است.
عوارض ابلیشن قلبی در کودکان و بزرگسالان میتواند متفاوت باشد، هرچند که اصول کلی این روش در هر دو گروه مشابه است. تفاوتها به دلیل تفاوت در ساختار قلب، شرایط فیزیولوژیک، بیماریهای زمینهای و واکنش بدن به مداخلات پزشکی است. در ادامه مقاله به عوارض ابلیشن در کودکان اشاره میشود:
عوارض خونریزی و هماتوم
ابلیشن قلبی از طریق کاتتر که از طریق ورید یا شریان وارد بدن میشود، انجام میگیرد. این مسئله، ممکن است منجر به خونریزی یا تشکیل هماتوم (تجمع خون در خارج از عروق) در محل ورود کاتتر شود. در بیشتر موارد، این عوارض جزئی هستند و بهخودیخود بهبود مییابند، اما ممکن است نیاز به مراقبت و پیگیری داشته باشند.
آسیب به ساختارهای قلب
در حین ابلیشن، احتمال آسیب به ساختارهای مهم قلب مانند دریچهها یا دیوارههای قلب وجود دارد. اگرچه این عوارض نادر هستند، اما میتوانند باعث ایجاد مشکلات جدی مانند نقص در عملکرد قلب شوند.
ایجاد آریتمیهای جدید
در برخی موارد، ابلیشن ممکن است به ایجاد آریتمیهای جدید منجر شود. این مسئله، میتواند ناشی از ایجاد زخم یا تغییرات الکتریکی در بافت قلب باشد. برخی از این آریتمیها، ممکن است نیاز به درمانهای اضافی داشته باشند.
عوارض عروقی ابلیشن
احتمال آسیب به عروق خونی بزرگ، مانند شریان آئورت یا وریدهای اصلی در حین عبور کاتتر وجود دارد. این عوارض، میتوانند منجر به مشکلات جدی مانند انسداد عروقی یا ایجاد لخته خون شوند.
انسداد مسیرهای الکتریکی طبیعی قلب
ابلیشن ممکن است به طور ناخواسته به مسیرهای الکتریکی طبیعی قلب آسیب برساند، که میتواند منجر به بلوک قلبی (Heart Block) شود. این عارضه ممکن است نیاز به تعبیه پیس میکر (ضربانساز مصنوعی قلب) داشته باشد.
عفونت
اگرچه عفونتها نادر هستند، اما هر روش تهاجمی از جمله ابلیشن میتواند با خطر عفونت همراه باشد. رعایت اصول بهداشتی و استفاده از آنتیبیوتیکها میتواند خطر عفونت را به حداقل برساند.
عوارض ناشی از بیهوشی
ابلیشن معمولاً تحت بیهوشی عمومی یا موضعی انجام میشود. کودکان ممکن است با عوارض مرتبط با بیهوشی مانند واکنشهای آلرژیک، مشکلات تنفسی، یا عوارض قلبی مواجه شوند.
عوارض نادر ولی جدی
در موارد بسیار نادر، عوارض جدیتری مانند سکته مغزی یا سوراخ شدن قلب (Perforation) ممکن است رخ دهد. این عوارض میتوانند به مراقبتهای ویژه و حتی مداخلات جراحی نیاز داشته باشند.
پیگیری و مدیریت عوارض ابلیشن قلبی در کودکان
بعد از انجام ابلیشن، کودکان نیاز به پیگیری منظم توسط متخصص قلب دارند تا عملکرد قلب، ریتم قلب و علائم احتمالی عوارض بررسی شود. این پیگیریها معمولاً شامل نوار قلب (EKG)، اکوکاردیوگرافی و گاهی هولتر مانیتورینگ هستند.
ابلیشن قلبی یک روش موثر برای درمان برخی از انواع آریتمیها در کودکان است، اما مانند هر روش دیگری، با خطرات و عوارض احتمالی همراه است. تصمیمگیری برای انجام این روش، باید با توجه به خطرات و مزایا و پس از مشورت دقیق با پزشک متخصص قلب اطفال انجام شود. همچنین، پیگیری دقیق پس از ابلیشن، برای اطمینان از بهبودی کامل و مدیریت هرگونه عارضه ضروری است.
بررسی سوالات متداول بیماران در ارتباط با مراقبت ها و عوارض ابلیشن قلبی
1.چه مدت بعد از ابلیشن میتوان داروهای ضدانعقاد را قطع کرد؟
مدتزمان لازم برای قطع مصرف داروهای ضدانعقاد پس از ابلیشن قلبی، بستگی به نوع دارو، وضعیت بیمار و نظر پزشک متخصص قلب و عروق دارد؛ اما به طور معمول:
- آسپرین و کلوپیدوگرل معمولاً بلافاصله پس از ابلیشن قطع میشوند.
- وارفارین معمولاً بین 2 تا 4 هفته پس از ابلیشن تحت نظر پزشک قطع میگردد.
- داروهای ضد پلاکتی مثل کلوپیدوگرل، پراسوگرل و تیکاگرلور معمولاً 2 تا 6 هفته پس از ابلیشن قطع میشوند.
- در موارد خاص دوره مصرف داروها ممکن است طولانیتر (تا 3 ماه) یا کوتاهتر باشد.
دقت کنید که زمان قطع داروها تحتنظر پزشک و بر اساس آزمایشهای انعقادی تعیین میشود، تا از بروز عوارض خونریزی جلوگیری شود.
2.آیا جراحی ابلیشن قلب دردناک است؟
علیرغم تهاجمی بودن، روش ابلیشن قلبی برای بیماران دردناک نیست. زیرا بیماران طی ابلیشن تحت بیهوشی قرار میگیرند و پس از آن نیز، تحت درمان با مسکن و ضدالتهاب هستند. تنها در موارد بروز عوارضی مثل خونریزی، احتمال درد وجود دارد که آن هم قابلکنترل با درمان است؛ بنابراین، نگرانی خاصی از بابت درد در ابلیشن قلبی وجود ندارد.
3.ابلیشن قلبی برای چه کسانی توصیه نمیشود؟
گرچه ابلیشن قلبی یک روش درمانی مفید و کارآمد برای بیماران مبتلا به آریتمی قلبی است، اما در برخی گروههای خاص از بیماران، انجام این روش ممکن است با خطرات و عوارض بیشتری همراه باشد:
- سالمندان بالای 70 سال در معرض خطر بالاتر عوارض ابلیشن هستند، بنابراین نیاز به ارزیابی دقیقتر پزشک دارند.
- بیماران مبتلا به نارسایی شدید کلیه، کبد یا ریهها، زیرا دفع داروها و مواد مصرفی در آنها مختل میشود.
- افرادی که سابقه حمله قلبی یا سکته مغزی دارند، چرا که ابلیشن میتواند خطر عود آن را افزایش دهد.
4.آیا بعد از ابلیشن قلب رژیم غذایی خاصی را باید رعایت کرد؟
بعد از انجام ابلیشن قلبی، نیازی به رعایت رژیم غذایی خاصی نیست و میتوانید رژیم غذایی متعادل و سالم داشته باشید. Cardiac ablation – Mayo Clinic
پیگیری و درمان عوارض ابلیشن قلبی در کلینیک آریتمی توانیر
چنانچه تیم پزشکی شما انجام عمل ابلیشن قلبی را برای شما لازم دانسته، میتوانید بدون هیچگونه نگرانی نسبت به عوارض ابلیشن به کلینیک آریتمی توانیر مراجعه کنید.
این کلینیک با بهرهگیری از تیم با تجربه و بهکارگیری پیشرفتهترین تجهیزات پزشکی، ابلیشن قلبی را با کمترین عوارض و بالاترین نرخ موفقیت انجام میدهد. همچنین بکارگیری مراقبت های کامل بعد از عمل در کلینیک آریتمی توانیر، از بروز عوارض ابلیشن مانند عفونت یا خونریزی جلوگیری میکند.
2 دیدگاه دربارهٔ «عوارض خفیف بعد از عمل ابلیشن قلب»
سلام. وقت بخیر.
همسر من یک هفته قبل ابلیشن انجام داده اما محل عبور کاتتر در کشاله ران مقداری برجسته شده. میخواستم بپرسم این مشکل نیاز به درمان داره یا به مرور زمان برطرف میشه؟ ممنونم
سلام وقت شما هم بخیر
بعد از ابلیشن قلبی، برجستگی یا سفت شدن مختصر در محل ورود کاتتر در کشاله ران تا حدی طبیعی هست و معمولاً توی چند هفته بهمرور برطرف میشه. اما یه سری موارد هست که باید حتماً بهشون توجه کنید:
مشکلی نیست اگر:
برجستگی کوچیکه و درد زیادی نداره
روزبهروز کوچیکتر میشه
قرمزی و التهاب زیادی نداره
اما اگه این علائم رو داره، بهتره زودتر به پزشک مراجعه کنید:
بزرگتر یا سفتتر میشه بهجای اینکه بهتر بشه
درد شدید، قرمزی زیاد، یا ترشح چرکی داره
پوست روی اون کبودتر میشه یا رنگش تغییر میکنه
احساس نبض شدید روی برجستگی وجود داره (احتمال آنوریسم کاذب)
فعلاً پیشنهاد میکنم کمپرس سرد و گرم متناوب، استراحت، و پرهیز از فشار زیاد روی اون ناحیه رو رعایت کنید. اگه توی چند روز آینده بهتر نشد، حتماً یه متخصص قلب باید وضعیتشون رو چک کنه که مشکلی پیش نیاد.