یکی از اختلالات نگرانکنندهای که در اطفال مشاهده میشود، این است که كودك بهطور ناگهانی هوشیاری خود را از دست میدهد و به اصطلاح سنکوپ در اطفال رخ میدهد. گاهی اوقات، از دست دادن هوشیاری میتواند با تشنج همراه باشد که نگران کننده است.
البته باید بدانید که، غش کردن کودکان میتواند منشأ قلبی داشته باشد و با صرع یا همان تشنج در کودک، اشتباه گرفته شود؛ در واقع، كودكانی وجود دارند که سنكوپ میكنند و با درمانهای ضد تشنج تحت نظر هستند اما، متأسفانه این حملات با داروهای ضد تشنج درمان نمیشوند، چراکه علت افت هوشیاری کودک تشنج نیست.
جالب است بدانید که سنکوپ در بزرگسالان هم ممکن است با مکانیسمهای پیچیدهای بروز کند. برای مثال، سنکوپ در بیماران پارکینسون یکی از چالشبرانگیزترین انواع سنکوپ است که نیاز به بررسی و مدیریت ویژه دارد. در این مقاله، به بررسی سنکوپ در کودکان و منشا و علائم آن میپردازیم؛ لطفا تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.
علت بیهوش شدن ناگهانی کودکان
یکی از نگرانیهای والدین، مشاهده بیهوشی ناگهانی در کودکان است که گاهی بدون هیچ علامت هشداردهنده رخ میدهد. تحقیقات نشان میدهد که علت بیهوش شدن ناگهانی کودکان، میتواند ناشی از اختلالات کوتاهمدت در تنظیم جریان خون مغز، پاسخ غیرطبیعی سیستم عصبی خودکار یا اختلالات ژنتیکی قلب باشد. برخی کودکان در مواجهه با استرس، ورزش شدید یا تغییر ناگهانی وضعیت بدن دچار افت فشار خون و سنکوپ میشوند که نمونهای از علت غش كردن ناگهاني بهصورت فعالیتی است.
در کنار عوامل محیطی، اختلالات ژنتیکی قلب، مانند سندرومهای اولیه الکتریکی یا آریتمیهای موروثی، میتوانند بدون هشدار قبلی منجر به بیهوشی شوند. حتی کودکان سالم نیز ممکن است بهصورت گذرا و کوتاهمدت بیهوش شوند، که تشخیص علت واقعی آن نیازمند بررسی دقیق متخصص قلب و نورولوژیست است. والدین باید توجه داشته باشند که مشاهده هرگونه بیهوشی ناگهانی، حتی کوتاه و گذرا، باید بهعنوان نشانهای برای ارزیابی تخصصی در نظر گرفته شود تا از عوارض جدی احتمالی پیشگیری شود.
سنكوپ ناشی از آریتمی با منشأ ژنتیكی چگونه در کودک رخ میدهد؟
نوعی از اختلال سنکوپ در اطفال با منشأ ژنتیکی، وجود دارد که ناگهاني و به سرعت اتفاق میافتد؛ و حتی قبل از بروز سنكوپ، هیچ علامت هشداردهنده ای دیده نمی شود.
این مسئله، باعث میشود خطرات بيشتري کودک را تهدید کند؛ حتی ممکن است در طی پدیدار شدن این سنکوپ، کودک دچار صدمات فیزیکی ناشی از افتادن، همانند ضربه به سر و انواع شکستگیهای استخوانی گردد.
تفاوت دیگر این است که فرمهای خوشخیم سنکوپ كودكان، معمولاً در حالت ایستاده و یا نشسته رخ میدهند؛ درحالیکه فرم شدیدتر و وخیمتر سنکوپ کودکان با منشأ آريتمي ژنتیکی، حتی ممکن است در حالت درازكشيده يا در خواب هم ایجاد شود و در واقع، هیچ ربطی به حالت هوشیار و غیر هوشیار کودک ندارد.
در ادامه، میتوانید با مشاهده ویدئو زیر توضیحات دکتر محمود افتخارزاده متخصص قلب و عروق و فلوشیپ الکتروفیزیولوژی، آریتمی و پیس میکر و همچنین عضو انجمن پیس میکر و الکتروفیزیولوژی آمریکا را در ارتباط با بیماری سنکوپ در اطفال، مشاهد نمائید. همچنین جهت کسب اطلاعات بیشتر در این حوزه، میتوانید پیج اینستاگرامی کلینیک آریتمی توانیر را دنبال نمایید.
بیماریهای الكتریكی قلب (آریتمی ها) كه باعث سنكوپ در کودکان میشوند کداماند؟
يك دسته از بیماریهای ژنتیکی كه بیماریهای اولیه الکتریکی ناميده ميشوند، میتوانند منجر به سنكوپ شوند؛ این بیماریهای ژنتیکی دارای انواع مختلفی هستند که معروفترین آنها، سندروم طولانی شدن ” کیو تی ” (QT Syndrome) است.
نوع ديگري از بیماریهای الکتریکی اولیه، که باعث بروز سنکوپ در اطفال با منشأ ژنتیکی میشود و البته شيوع كمتري دارد سندرم كوتاه شدن كيو-تي (QT) است؛ اين بيماری و بيماری طولانی شدن كيو-تی، بهراحتی با گرفتن نوار قلب و توجه و مهارت پزشك قابل تشخیص است.
پزشكي كه كيو-تی را در نوار قلب اندازه ميگيرد، بايد با روش صحيح اندازهگیری و اصلاح اندازه كيو-تي آشنا باشد. مطالعات نشان داده است، كه بعضي از پزشكان اطفال و حتي متخصصين قلب ممكن است در اين زمينه تجربه كافی نداشته باشند؛ نکته قابلتوجه این است، که تشخیص نهايی باید بهطور دقیق و توسط پزشک متخصص آریتمی، صورت گیرد.
فرم دیگری از این بیماریهای اولیه، در اطفال وجود دارند که سنکوپهای فعالیتی و یا سنکوپهای استرسی نام دارند. در این نوع از سنکوپ در اطفال با منشأ ژنتیکی، استرس باعث افزایش هورمونهای اپی نفرین و نور اپی نفرین شده و درنتیجه ی وجود اختلال ژنتیکی قلبی، آریتمی قلبی در کودک ایجاد میشود.
بسیاری از این کودکان که دارای این نوع از بیماری اختلال سنکوپ در اطفال با منشأ ژنتیکی هستند، هنگام انجام فعالیتهای ورزشی شدید هم دچار سنکوپ میشوند و به زمین میخورند. در این مواقع، اگر پزشك به اين بيماري كه به آن (CPVT) ميگويند شك كند، با انجام تست ورزش به تشخيص خواهد رسيد و در جریان تست ورزش، کودک دچار آریتمی ميشود.
این بیماریها تنها بخشی از مجموعه عوامل زمینهساز سنکوپ هستند. برای آشنایی با سایر علل سنکوپ از جمله سنکوپ وازوواگال، قلبی-ساختاری و نورولوژیک، پیشنهاد میکنیم مقاله عوامل ایجاد انواع حالتهای سنکوپ را مطالعه کنید.
سایر بیماریهایی كه میتوانند باعث سنكوپ در اطفال شوند کداماند؟
توجه داشته باشید که غیر از بیماری های الکتریکی قلب، که میتوانند باعث ایجاد سنکوپ در اطفال شوند؛ بیماریهای ژنتیکی دیگری، همچون ضخیم شدن عضله قلب وجود دارد که در از دست دادن هوشیاری در کودکان یا همان سنکوپ در کودکان نقش دارند.
در این بیماری قلبی، بهطور غیرطبیعی ضخامتی در عضله قلب وجود دارد که در آن، سلولها حالت طبیعی نداشته و حتی اتصالات آنها هم با یکدیگر طبیعی نیست، درنتیجه در آن ناحیه از قلب، میتواند آریتمی ایجاد شود. این عارضه قلبی، میتواند منجر به بروز سنکوپ در اطفال گردد؛ در این مواقع، اکوکاردیوگرافی بسیار کمککننده است و ضخامت ایجادشده را نشان میدهد.
ضمناً بعضي از بیماریهای دريچهای و بيماري های مادرزادی قلب، از جمله آنومالیهای عروق كرونر، نيز ميتوانند باعث سنكوپ قلبی شوند.
علائم سنکوپ در کودکان
از جمله علائم هشداردهندهی سنکوپ در کودکان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
سرگیجه یا احساس سبکی سر
تهوع
تاری دید یا اختلال در شنوایی
پوست سرد، رنگپریده و مرطوب
این علائم معمولاً چند لحظه پیش از بیهوشی ظاهر میشوند. اگر کودک یا اطرافیان به این نشانهها توجه کنند، معمولاً زمان کافی وجود دارد تا کودک بنشیند یا دراز بکشد. این کار از افتادن ناگهانی و آسیبهایی مانند ضربه به سر جلوگیری میکند. سنکوپ در کودکان معمولاً خوشخیم است، اما در موارد نادر ممکن است نشانهای از یک مشکل زمینهای در قلب یا سیستم عصبی باشد.
اگر کودکی مکرراً دچار این علائم یا بیهوشی میشود، حتماً باید تحت بررسی پزشکی قرار گیرد.
خطرات و عوارض سنکوپ در اطفال
سنکوپ یا غش کردن، در کودکان میتواند ترسناک و نگرانکننده باشد. این وضعیت، که به طور ناگهانی باعث از دست دادن هوشیاری میشود؛ معمولاً به دلیل کاهش موقت جریان خون به مغز رخ میدهد. اگرچه بیشتر موارد سنکوپ در کودکان خوشخیم و بیخطر هستند، اما عوارض پس از سنکوپ نیاز به توجه ویژه دارند، تا از وقوع مشکلات جدیتر جلوگیری شود. در ادامه، به بررسی برخی از اصلی ترین عوارض سنکوپ در کودکان خواهیم پرداخت.
آسیبهای جسمی
یکی از عوارض شایع سنکوپ در اطفال، آسیبهای جسمی است که هنگام افتادن ممکن است رخ دهد. ممکن است در هنگام غش کردن، سر کودک به سطوح سخت کوبیده شود یا دست و پایشان دچار شکستگی یا جراحت شود؛ این نوع آسیبها، میتوانند نیازمند درمان فوری پزشکی باشند و گاهی به مراقبتهای طولانیمدت نیاز دارند.
ترس و اضطراب
سنکوپ، میتواند ترس و اضطراب زیادی در کودکان و والدین ایجاد کند. کودکانی که تجربه سنکوپ دارند، ممکن است از تکرار این واقعه بترسند و این ترس، میتواند بر زندگی روزمره و فعالیتهای اجتماعی آنها تأثیر منفی بگذارد. مشاوره روانشناسی میتواند به کودکان کمک کند تا با این ترسها و اضطرابها بهتر کنار بیایند.
مشکلات قلبی
در برخی موارد، سنکوپ میتواند نشانهای از مشکلات قلبی جدیتر باشد؛ اگر سنکوپ ناشی از آریتمیهای قلبی یا سایر ناهنجاریهای قلبی باشد، کودک ممکن است نیاز به ارزیابیهای بیشتر و درمانهای تخصصی داشته باشد. مشکلات قلبی نیاز به نظارت و مدیریت دقیق دارند تا از عوارض جدیتر جلوگیری شود.
افت تحصیلی
تجربه سنکوپ و عوارض پس از آن، میتواند بر عملکرد تحصیلی کودکان تأثیر بگذارد. استرس و نگرانی ناشی از وقوع مجدد سنکوپ، ممکن است تمرکز و توجه کودک در مدرسه را کاهش دهد. همچنین، غیبتهای مکرر برای مراجعه به پزشک و انجام تستهای تشخیصی میتواند باعث افت تحصیلی شود.
تغییرات در فعالیتهای روزانه
کودکانی که دچار سنکوپ میشوند، ممکن است نیاز به تغییراتی در فعالیتهای روزانه خود داشته باشند؛ این تغییرات، میتوانند شامل اجتناب از فعالیتهای فیزیکی شدید یا ورزشهای رقابتی باشند تا خطر وقوع مجدد سنکوپ کاهش یابد. از دیگر عوارض سنکوپ در کودکان می توان به بی اختیاری ادرار، سرگیجه، عدم توانایی در کنترل اندام های حرکتی و خواب آلودگی اشاره کرد. عموما، عوارض سنکوپ در کودکان پس از گذشت زمان از بین خواهد رفت.
در نهایت، سنکوپ در کودکان اگرچه معمولاً بیخطر است، اما نیاز به ارزیابی دقیق و مدیریت مناسب دارد. والدین باید هرگونه سنکوپ را جدی بگیرند و کودک را برای بررسیهای دقیق، به پزشک متخصص ارجاع دهند. با تشخیص درست و مدیریت مناسب، میتوان از عوارض جدیتر سنکوپ جلوگیری کرد و به بهبود کیفیت زندگی کودکان کمک نمود.
درمان سنکوپ در کودکان چگونه است؟
پس از وقوع یک حملهی سنکوپ، کودک باید برای حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دراز بکشد. یا در صورتی که امکان دراز کشیدن وجود نداشته باشد، میتواند روی صندلی بنشیند و سر خود را بین زانوهایش قرار دهد. در این حالت، نوشیدن یک لیوان آب نیز میتواند به بهبود حال عمومی کودک کمک کند. در ادامه، همکاری با پزشک کودک برای یافتن علت اصلی سنکوپ و راههای جلوگیری از تکرار آن بسیار مهم است.
در صورتی که مشخص شود مشکلی در قلب کودک وجود دارد، متخصص قلب کودکان یا فوقتخصص آریتمی کودکان نوع درمان مناسب را مشخص خواهد کرد. گاهی هم ممکن است علت سنکوپ، مشکلات مغزی و عصبی باشد که در این صورت، نیاز به ارزیابی توسط متخصص مغز و اعصاب کودکان (نورولوژیست) خواهد بود. Syncope in Children | Cedars-Sinai
سخن پایانی درباره تشنج و سنکوپ در اطفال
توجه داشته باشید که بسیاری از اطفال، جهت درمان بیماری صرع نزد پزشک ارجاع داده میشوند، اما با انجام بررسیهای لازم و آزمایشات مختلف، پزشک متوجه میشود که بیماری آنها ارتباطی به بیماری صرع ندارد و آنها گرفتار بیماریهای الکتریکی اولیه قلب و یا دارای سندرومهایی هستند که منجر به سنکوپ در اطفال با منشأ ژنتیکی میشود.
امیدواریم با مطالعه این مقاله، اطلاعات خوب و مفیدی در مورد بیماریهای الکتریکی قلبی در اطفال به دست آورده باشید. شما عزیزان میتوانید جهت اطمینان از سلامت قلب کودک خود، به کلینیک آریتمی تهران در تهران مراجعه نمایید و اقدامات لازم جهت چکاب قلب را، با اطمینان خاطر در این مرکز پزشکی تخصصی، زیر نظر بهترین اساتید قلب و عروق به انجام رسانید.
22 دیدگاه دربارهٔ «سنکوپ در اطفال: علل، علائم و روشهای تشخیص»
سلام پسر من بیهوشی لحظه ای داره چند ثانیه اگه راه میره یه دفعه میفته اگه نشته یه دفعه سرش به پایین یا بالا میره نمیدونم چکار کنم صورت برای بچه من نمونده
سلام، بیهوشیهای مکرر و افتادن ناگهانی در کودک طبیعی نیست و میتواند علل قلبی، عصبی یا سایر مشکلات پزشکی داشته باشد. لازم است هرچه سریعتر توسط متخصص کودکان و در صورت نیاز متخصص قلب و مغز و اعصاب ارزیابی شود؛ اگر این حملات طولانی شدند یا با کبودی، تشنج یا اختلال هوشیاری همراه بودند، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
سلام وقت بخیر پسر من ۱۱ سالشه چند روز قبل درحال بازی کردن بیهوش میشه برای ۱۰ یا ۲۰سانته بعد از بیهوشی میگه سرم درد میکنه
وامروز که رفته بود بیرون دوباره بیهوش شوده بود
میشه لطف بگین باید چه کار کنم رنگ صورتش می پره
قبل بیهوش شدن سردرد هم میگیره
سلام، بیهوشی تکرارشونده در کودک ۱۱ ساله، بهخصوص هنگام فعالیت و همراه با رنگپریدگی و سردرد، نیاز به بررسی جدی دارد و بهتر است در اولین فرصت توسط متخصص قلب کودکان و همچنین متخصص مغز و اعصاب ارزیابی شود. تا زمان بررسی، از فعالیتهای شدید و تنها ماندن او جلوگیری کنید و اگر بیهوشی طولانی، تشنج، درد قفسه سینه یا تپش قلب داشت، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
سلام وقت بخیر
پسرم ۲ سالشه، یکبار درسن ۱ سال و ۳ ماه و یکبار به تازگی، از پله ی کوچیک آشپزخونه مادرم که لبه سرامیکش تیزه افتاد، و گریه شدید کرد و بازدم نداشت و بعد کبود شد و بعد از حال رفت. به پشتش ضربه زدیم و آب پاشیدیم به هوش اومد. علتش چیه؟ چند لحظه فکر کردم بچم از دست رفت🥺
سلام، توضیح شما بیشتر با «سنکوپ حبس نفس/گریهای» در کودکان خردسال سازگار است؛ یعنی کودک بعد از ترس یا درد شدید نفسش را حبس میکند و برای چند لحظه کبود و بیهوش میشود. با این حال چون تکرار شده، بهتر است توسط متخصص کودکان بررسی شود تا علل دیگر مثل مشکلات قلبی یا عصبی رد شود.
سلام وقت بخیر دختر من ۹ سالش از بچگی چندبار ضربه به استخونش خورده از درد از هوش رفته الانم دستش رگ به رگ شده اینجوری شد دلیلش چیه چکار کنم
سلام، بیهوش شدن بعد از درد شدید در کودکان اغلب میتواند ناشی از سنکوپ وازوواگال باشد و همیشه به معنای بیماری قلبی نیست. با توجه به تکرار این اتفاق، بهتر است دخترتان توسط متخصص کودکان و در صورت نیاز متخصص قلب اطفال بررسی شود تا علل مهمتر رد شوند.
سلام وقت بخیر بیرم ده سالشه که برای اولین بار دیشب در خواب صدای خرخر عجیب منو متوجه خودش کرد آب دهانش زیاد ریخته بود روی متکاه سیاهیه چشمش به بالا رفته وبعد از چند ثانیه که به حالت عادی شد زبانش بند آمده بوپ ودرشت نمیتوانست حرفش رو بزنه
سلام، توضیحاتی که میدهید (خرخر غیرعادی در خواب، بالا رفتن چشمها، آبریزش دهان و اختلال صحبت بعد از برگشت هوشیاری) میتواند با یک تشنج شبانه سازگار باشد، هرچند علل دیگری هم ممکن است وجود داشته باشد. بهتر است فرزندتان در اولین فرصت توسط متخصص مغز و اعصاب کودکان بررسی شود و اگر دوباره تکرار شد یا طولانی شد، مراجعه فوری لازم است.
با عرض سلام و درود
دختر ۸ ساله ای دارم که دیروز به دنبال بازی زیاد علائم حالت تهوع را ابتدا بیان کرد و به دنبال آن فینت کرد یا همان غش کرد و رنگ پریده و تمام اندام ها سرد شدن
دخترم سابقه ASDمادر زادی دارد و دکتر قلب گفته دیواره بین دهلیز و بطن ها نازک است
و این اولین بار بود که چنین حالتی اتفاق افتاد
ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام، غش بعد از فعالیت زیاد در کودکان میتواند به علت افت فشار، کمآبی یا سنکوپ وازوواگال باشد، اما با توجه به سابقه ASD مادرزادی بهتر است حتماً بررسی دقیقتری انجام شود. پیشنهاد میکنم توسط متخصص قلب کودکان معاینه شود و در صورت نیاز نوار قلب، هولتر و بررسی آخرین اکو انجام گیرد. اگر غش هنگام فعالیت تکرار شد، همراه با تپش قلب، درد قفسه سینه یا بیهوشی طولانی بود، مراجعه فوری لازم است.
سلام دختر من دوسال وچهار ماهشه وقتی زیاد گریه میکنه دلش حالت غش رفتن میگیره وبه خودش میپیچه ومیگه دلم درد میکنه دلدردش میدونم از معده نیست مال حالت افتادگی ناف شبیع به اونع ممکنع چی باشه ممنون اگه کمکی بکنید
سلام
غش کردن یا بیحال شدن کودکان هنگام گریه شدید، پدیدهای است که در بعضی بچهها دیده میشود و اغلب خوشخیم است. با این حال، چون با علائمی مثل پیچیدن بدن و شکایت از دلدرد همراه بوده، بهتر است حتماً توسط متخصص کودکان و در صورت لزوم متخصص قلب اطفال بررسی شود تا علت دقیق مشخص گردد.حتماً این موضوع را جدی بگیرید و در اولین فرصت کودک را معاینه کنید.
سلام.پسرم که چهار سالشه از موتور که تو پیاده رو به طرفش می آمد ترسید و لحظه ای در حد چند ثانیه هوشیاری رو از دست داد بعدا عصبی شد و می گفت چرا منو از خواب بیدار کردی .منم نفهمیدم فیلم بازی می کنه یا واقعا هوشیاری رو از دست داده بود.
از دست دادن هوشیاری حتی برای چند ثانیه در کودک نیاز به توجه دارد، هرچند ممکن است به علت ترس شدید، واکنش عصبی یا عوامل دیگر باشد. اگر تکرار شد، همراه با حرکات غیرطبیعی، بیحالی طولانی یا گیجی بود بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
سلام وقت بخیر پسر من یکسال و۳ماه داره ودر مدت ۳ماهاخیر ،چهاربار باضربه خوردن و درد حین گریه آپنه کرد (یعنی صدا ونفسش قطع شد وده ثانیه طول کشید تا نفسش برگشت )دفعه اول درحد چند ثانیه حالت بیهوشی بهش دست داد که با ضربه زدن وتحریک دوباره خوب شد و شروع به گریه کرد ممکنه مشکل قلبی باشه؟
سلام و وقت شماهم بخیر
توصیفی که ارائه کردید بیشتر با آپنه ناشی از گریه (Breath-holding spells) در کودکان همخوانی دارد که معمولاً خوشخیم است و در سنین پایین دیده میشود. با این حال، چون یکبار هم به بیحالی و قطع نفس منجر شده، بررسی قلبی (مثل اکو یا نوار قلب) برای اطمینان از نبود مشکل زمینهای توصیه میشود.
سلام خسته نباشید ببخشید میخواستم بدونم تفاوت بین تشنج و سنکوپ در کودکان رو چطور میتونیم تشخیص بدیم؟ چون علائمشون بعضی وقتا خیلی شبیه به نظر میرسن؟؟؟
سلام
تشنج معمولاً با حرکات غیرطبیعی اندامها، بیهوشی طولانیتر و گاهی کف از دهان همراهه، و بعد از بههوش اومدن ممکنه کودک چند دقیقه گیج باشه. اما سنکوپ بیشتر بهدلیل افت موقت جریان خون به مغزه، و بیهوشی کوتاهتره. معمولاً بعد از چند دقیقه، کودک حال طبیعی پیدا میکنه.
سلام و وقت بخیر
دخترم دو سال و چهار ماه سن دارد .در این عمرش سه بار به روی افتید و برای مدت تقریبآ 15 الی 20ثانیه بیهوش میشود دلیل چی باشد .
ممنون
سلام و وقت بخیر
بیهوش شدنهای کوتاه مدت در کودکان بعد از افتادن ممکنه دلایل مختلفی داشته باشه. یکی از دلایل میتونه افت فشار خون ناگهانی یا پاسخ بدن به شوک باشه که در اثر افتادن رخ میده. اما اگر این اتفاق چندین بار تکرار شده، بهتره که بررسیهای دقیقتری انجام بشه تا علت مشخص بشه.