EPS یا مطالعه الکتروفیزیولوژیک چیست؟

تشخیص بیماری‌های قلبی ارثی با مطالعه الکتروفیزیولوژیک قلب، یکی از روش‌های پیشرفته و دقیق در پزشکی مدرن است. این روش، به بررسی سیستم الکتریکی قلب و تشخیص ناهنجاری‌های موجود در ضربان قلب می‌پردازد. بیماری‌های قلبی ارثی شامل طیفی از اختلالات ژنتیکی هستند، که می‌توانند منجر به مشکلات جدی قلبی شوند؛ از جمله فیبریلاسیون دهلیزی، سندرم طولانی QT و کاردیومیوپاتی‌ها.

مطالعه EPS قلب با استفاده از الکترودهای مخصوص که به داخل قلب وارد می‌شوند، اطلاعات دقیقی از فعالیت الکتریکی قلب به دست می‌دهد. این روش به پزشکان امکان می‌دهد، تا نقاط شروع و گسترش ناهنجاری‌های الکتریکی را شناسایی کرده و برنامه درمانی مناسبی را ارائه دهند.

مطالعه EPS، به‌خصوص برای افرادی که سابقه خانوادگی بیماری‌های قلبی دارند و یا علائمی مانند تپش قلب نامنظم، سرگیجه، و غش دارند، توصیه می‌شود. این روش نه تنها به تشخیص دقیق‌تر کمک می‌کند، بلکه می‌تواند به انتخاب بهترین روش درمانی نیز یاری رساند. به عنوان مثال، در برخی موارد ممکن است پزشک تصمیم به انجام عمل ابلیشن (سوزاندن مسیرهای غیرطبیعی الکتریکی در قلب) بگیرد که می‌تواند به بهبود قابل توجه وضعیت بیمار منجر شود.

پیشرفت‌های اخیر در فناوری الکتروفیزیولوژیک قلب، از جمله استفاده از تصویربرداری سه‌بعدی و نقشه‌برداری الکتریکی دقیق‌تر، دقت و کارایی این روش را افزایش داده است. همچنین، این روش می‌تواند به شناسایی افراد در معرض خطر و پیشگیری از بروز عوارض جدی، مانند سکته قلبی کمک کند. در نهایت، تشخیص زودهنگام و مدیریت مناسب بیماری‌های قلبی ارثی با مطالعه الکتروفیزیولوژیک، می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی بیماران و کاهش مرگ و میر ناشی از این بیماری‌ها منجر شود.

کلینیک آریتمی تهران به‌عنوان یکی از مراکز تخصصی و پیشرو در تشخیص و درمان اختلالات ریتم قلب، با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته الکتروفیزیولوژی و تیمی مجرب از متخصصان قلب و آریتمی، خدمات جامعی در زمینه انجام مطالعات EPS، ابلیشن‌های پیشرفته و پایش دقیق بیماران ارائه می‌دهد. این مرکز با رویکردی مبتنی بر تشخیص دقیق، درمان هدفمند و مراقبت patient-centered، به‌ویژه در مدیریت آریتمی‌های پیچیده و بیماری‌های قلبی ارثی، نقش مؤثری در بهبود کیفیت زندگی بیماران ایفا می‌کند.

سوالات متداول درباره تست EPS قلب

• تست EPS قلب چیست؟
  تست EPS یا مطالعه الکتروفیزیولوژی قلب، یک روش تخصصی برای بررسی سیستم الکتریکی قلب است که با استفاده از کاتترهای ظریف داخل قلب انجام می‌شود. این تست به تشخیص دقیق علت آریتمی‌ها و اختلالات ریتم قلب کمک می‌کند.
• آیا تست EPS دردناک است؟
  خیر. تست EPS معمولاً با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و بیمار دردی احساس نمی‌کند. ممکن است هنگام تحریک الکتریکی قلب، احساس تپش یا ناراحتی خفیف وجود داشته باشد که موقتی و قابل کنترل است.
• تست EPS چقدر طول می‌کشد؟
  مدت زمان انجام تست EPS معمولاً بین ۲ تا ۴ ساعت است. این زمان بسته به نوع آریتمی، واکنش قلب و نیاز به اقدامات درمانی هم‌زمان مانند ابلیشن، ممکن است کمتر یا بیشتر شود.
• آیا تست EPS خطرناک است؟
  مطالعه EPS یک روش ایمن و کنترل‌شده است که توسط متخصص الکتروفیزیولوژی انجام می‌شود. عوارض جدی بسیار نادر هستند و معمولاً شامل خونریزی خفیف در محل ورود کاتتر یا آریتمی‌های گذرا می‌شوند.
• بعد از تست EPS چه مراقبت‌هایی لازم است؟
  پس از انجام تست، بیمار باید چند ساعت در حالت درازکش استراحت کند. محل ورود کاتتر بررسی می‌شود و معمولاً بیمار همان روز یا روز بعد مرخص می‌شود. تا ۲۴ ساعت بهتر است از فعالیت سنگین خودداری شود.
• آیا تست EPS نیاز به بستری دارد؟
  در بیشتر موارد، تست EPS به‌صورت بستری کوتاه‌مدت یا Day Care انجام می‌شود. اگر هم‌زمان ابلیشن انجام شود، ممکن است نیاز به یک شب بستری وجود داشته باشد.
• تفاوت تست EPS با نوار قلب یا هولتر چیست؟
  نوار قلب و هولتر فقط فعالیت الکتریکی سطحی قلب را ثبت می‌کنند، اما تست EPS مستقیماً داخل قلب انجام می‌شود و امکان شناسایی دقیق منبع آریتمی و مسیرهای غیرطبیعی را فراهم می‌کند.
• آیا در حین تست EPS درمان هم انجام می‌شود؟
  بله. در بسیاری از موارد، اگر منبع آریتمی مشخص شود، پزشک می‌تواند در همان جلسه اقدام به ابلیشن (از بین بردن مسیر غیرطبیعی الکتریکی) کند و بیمار را درمان نماید.
• چه کسانی به تست EPS نیاز دارند؟
  افرادی با تپش قلب شدید یا نامنظم، سنکوپ (غش)، آریتمی‌های مقاوم به دارو، سابقه خانوادگی بیماری‌های قلبی ارثی یا نتایج غیرطبیعی در تست‌های قبلی، کاندید انجام EPS هستند.
• آیا تست EPS برای بیماری‌های قلبی ارثی کاربرد دارد؟
  بله. تست EPS نقش مهمی در تشخیص و ارزیابی بیماری‌های قلبی ارثی مانند سندرم QT طولانی، بروگادا و برخی کاردیومیوپاتی‌ها دارد و به تصمیم‌گیری درمانی کمک می‌کند.

در ویدئوی زیر از زبان دکتر محمود افتخار زاده، متخصص قلب و عروق و فلوشیپ الکتروفیزیولوژی در مورد رشته الکتروفیزیولوژی و مطالعات EPS، توضیحات جامعی را خواهید شنید. در ضمن، شما میتوانید با مراجعه به پیج اینستاگرام کلینیک آریتمی تهران از دیگر ویدئوهای آموزشی مرکز قلب و آریتمی توانیر استفاده کنید.